Yağların Sindirimi ve Emilimi

Sindirim Sonucu Açığa Çıkan Enerji Yağların Sindirimi ve Emilimi

Sindirim Sonucu Açığa Çıkan Enerji

Yağların Sindirimi ve Emilimi

Normal bir insanın diyeti proteinler, karbohidratlar, yağlar, mineraller, su ve vitaminlerden oluşur. İdeal diyet: %55-58 karbohidrat,  %30 yağ ve  %12-15 protein içerir.  Yetişkinler günde 60-100 gr kadar yağ tüketmektedir. %90’ını TG oluşturur. Günde 300-500 mg kolesterol alınımı vardır. Yağlar hücrede metabolize edilince enerji elde edilir. 1 gr yağ okside olunca®®9.3 kcal enerji elde edilir.

Yağ asitleri

Yağ asitlerinin 4-36 karbonlu hidrokarbon zincirinin ucunda karboksil grubu bulunur.

-Doymuş (satüre) yağ asitleri

-Doymamış (ansatüre) yağ asitleri

  • Monoansatüre
  • Poliansature

Doymuş yağ asitleri: Doymuş yağ asitlerinin 2-6 karbonluları kısa zincirli, 8-12 karbonluları orta zincirli, daha fazla karbonluları uzun zincirli olarak tanımlanırlar. Hayvansal yağlarda en çok bulunan doymuş yağ asitleri, 16 karbonlu palmitik asit ile 18 karbonlu stearik asittir.

Doymamış yağ asitleri: Hidrokarbon zincirinde bir çift bağ içeren monoansatüre YA (monoenoik) Hidrokarbon zincirinde ≥2 çift bağ içeren poliansatüre YA. İçerdikleri çift bağ sayısına göre (dienoik, trienoik, tetraenoik ). Hayvansal yağlarda en çok bulunan palmitoleik,oleik, linoleik ve araşidonik asittir.

Esansiyel yağ asidleri vücutta sentezlenemeyen besinlerle alınması zorunlu olan yağ asidleridir.

Linoleik asit              ® 18:2;9,12

w6 yağ asidi

Linolenik asit            ® 18:3; 9,12,15

w3 yağ asidi

Araşidonik asit         ® 20:4; 5,8,11,14

w6 yağ asidi

Suda çözünmezler. Plazmada proteinlere bağlanarak taşınırlar. Plazmadaki yağ asidlerinin %90’ı lipoproteinlerin yapısındadır. Trigliserid, kolesterol ve fosfolipidlerin değişik oranlarda protein ile kombinasyonu sonucu oluşan moleküler agregatlar lipoproteinlerdir. Lipoproteinler suda çözünürler ve böylece içerdikleri lipidler kanda taşınabilirler.

Lipoproteinler

Lipoproteinler, fosfolipidler, kolesterol, kolesterol esterleri ve trigliseridlerin çeşitli kombinasyonları ile apolipoproteinler denen spesifik taşıyıcı proteinlerin moleküler agregatlarıdırlar. Lipoproteinlerdeki protein olan apolipoproteinler (apoproteinler), apo A, apo B, apo C, apo D, apo E gibi adlandırılırlar. Kolesterol ve diğer lipidler kanda plazma lipoproteinleri ile taşınırlar.  Lipoproteinler serbest kolesterol, fosfolipidler , trigliseridler ve spesifik proteinler (apoproteinler) ile birlikte ŞİLOMİKRON yapısına katılırlar. Trigliseridler (yağlar, nötral yağlar), önemli biyolojik fonksiyonlara sahiptirler

Trigliseridler (triaçilgliseroller, nötral yağlar)

Gerek hayvansal yağlar gerekse bitkisel yağlar, yağ asitlerinin gliserin (gliserol) ile oluşturdukları esterlerdir. Gliserinin bir alkol grubu bir molekül yağ asidi ile esterleşirse monogliserid , Gliserinin iki alkol grubu iki molekül yağ asidi ile esterleşirse digliserid , Gliserinin üç alkol grubu da üç yağ asidi ile esterleşirse trigliserid meydana gelir.

Trigliseridler nonpolardır, hidrofobiktir, suda çözünmez.  Doğal yağların çoğu trigliserid yapısındadır. Vücuttaki fazla enerjinin başlıca depo şeklidir. Trigliseridler monogliserid ve FFA ya parçalanır. Lipazlar YA’lerini ayırır. Fosfolipaz fosfolipidleri parçalar. Serbest kolesterol parçalanmaz. LİPAZLAR; TRİGLİSERİDDEKİ ESTER BAĞLARINI HİDROLİZ EDER.

LİPAZ ENZİMİ

  1. Lingual lipaz
  2. Gastrik lipaz
  3. Pankreatik lipaz
  4. Lipoprotein lipaz
  5. Hormon-sensitif lipaz

Lipoprotein lipaz: Yağ hücresinde sentezlenen LPL yemek sonrası daha aktiftir. Insülin LPL sentezini artırır. Kas LPL; Km düşük. Kanda lipoprotein konsantrasyonu düşük olsa bile kasın enerjiye ihtiyacı varsa, kandan yağ asidini alabilir.

Kolesterol (kolesterin): Kolesterol, hayvansal kökenli bir steroiddir. İlk kez 1775 yılında insan safra taşından izole edilmiştir, insan safrasında bol miktarda bulunur. Diyetle günde 300-500 mg alınır. Endojen sentez günde 1.5-2.0 gr’dır. Plazmada %30 serbest %70 esterleşmiş olarak bulunur. Diyette az miktarda bulunan kolesterol esterleri de pankreastan salgılanan Kolesterol esteraz ile hidroliz edilir.  Kolesterol esteri — (Pank.Kol.Esteraz) —à Kolesterol + serbest yağ asidi

Diyetle alınan yağlar

Diyetle alınan yağlar; barsak lümeninde lipaz enzimi ile parçalanır ve yağ asidleri ayrılır. Kısa ve orta zincirliler C4-C12 olanların emilimi için safra gerekmez, direkt emilirler. şilomikron yapısında bulunmazlar. direkt portal ven ile karaciğere giderler. (malabsorbsiyonda hindistan cevizi yağı kullanılır). Uzun zincirli yağ asidleri, 2 mono açil gliserol ve kolesterol safra ile miçel oluşturarak emilir.

Lipaz enzimi ile trigliseridlerden oluşan gliserol basit difuzyon ile emilir. Yağ asidleri, monogliseridler; Duodenum ve jejunumda pasif difuzyon ile emilirler. Miçeller (trigliserid, digliserid, kolesterol vs) ileumda kolaylaştırılmış difuzyon veya aktif transport ile  barsak hücresine girer. Barsak hücresinde; tekrar trigliseridler oluşur (re-esterifikasyon). Barsağa geçen kolesterolün çoğu mukoza hücresinde reesterifiye olup kolesterol esterlerine dönüştürülür; Trigliseridler, kolesterol esterleri ve fosfolipidler şilomikron yapısında  karaciğere taşınır.

 

Doymuş Yağ Asitleri Yağların Sindirimi ve Emilimi

Doymuş Yağ Asitleri

   

Düşüncelerinizi bekliyoruz :)

<?php bloginfo('name'); ?> <?php wp_title(); ?>