Timus ve Tonsilla Histolojisi Hakkında Bilgi

lenf nodu Timus ve Tonsilla Histolojisi Hakkında Bilgi

lenf nodu

Timus ve Tonsilla Histolojisi Hakkında Bilgi

 LENFOİD- İMMÜN SİSTEM

Organizmayı mikroorganizmaların ve yabancı maddelerin invazyonundan ve zararlı etkilerinden koruyan, Kendi yapısından farklı yapıdaki makromolekülleri tanıyıp, ayırt etme yeteneği olan ve nadiren kendi yapısına karşı otoantikor üretip otoimmün rahatsızlıklara yol açan sistemdir. Bağışıklık sistemi;lenf düğümü,timus,dalak gibi bağımsız organlarla, kan, lenf ve bağ dokuları içinde bulunan lenfositler ve mononükleer fagositer sisteme ait hücrelerden oluşur.

Lenfoid organlar, retiküler doku olarak da bilinen epitelyal retiküler hücrelerin oluşturduğu üç boyutlu ağsı bir yapı içerir. Epitelyal retikulumla immün hücrelerin biraraya gelmesinden lenfoid organlar ve dokular oluşur. Lenfoid organlar; timus, dalak ve lenf nodlarıdır. Nodüler kümelenmeler oluşturacak şekilde biçimlenmiş ufak lenfoid toplulukları , başlıca sindirim sistemi (tonsilla, peyer plakları, apendiks), ve solunum sistemi içinde yerleşmişlerdir. Lenfoid organların en yaygın hücreleri lenfositlerdir ve iki ana tür lenfosit vardır:  T- Lenfosit, timustan; B-lenfosit ise kemik iliğinden kaynaklanır. İki ayrı, ancak birbiriyle ilişkili immün yanıt tipi vardır:

Hücresel Bağışıklık:

İmmünolojik gücünü tam kazanmış hücreler; mikroorganizmalara, yabancı hücrelere (tm ya da transplantta aktarılan hücreler, virusla enfekte hücreler gibi) yanıt geliştirip onları ortadan kaldırırlar. Bu  tür yanıt  başlıca T lenfositlerin işlevidir.

Humoral bağışıklık:

Organizma yabancı maddeleri ortadan kaldırma ya da etkisiz kılma özelliğine sahip antikor denilen glikoproteinler üretir. Antikorlar B-lenfositlerden farklanan plazma hücrelerinin ürünüdürler. Bu tür yanıt B- lenfositlerin işlevidir.

TONSİLLER

Tonsiller sindirim sisteminin başlangıç bölgesinde epitelle ilişkili olacak şekilde yerleşmiş, tam olarak kapsülle çevrelenmiş lenfoid doku topluluklarıdır. Yerleşim yerlerine göre ağız ve farinks bölgesindeki  tonsiller palatin, faringeal ve lingual tonsiller olarak isimlendirilir. Tonsillerde üretilen lenfositlerin çoğu epitel içine infiltre olmuşlardır.

Palatin Tonsiller: Farinksin ağız bölümünün yan duvarlarına yerleşmiş sağlı sollu bir çift palatin tonsil bulunur. Bu tonsillerdeki yoğun lenfoid doku, çok katlı yassı epitelin altında, genellikle germinal merkezler içeren lenf  nodüllerinden oluşan bir bant şeklinde izlenir. Her bir tonsilde sayıları 10-20 arasında değişen derin epitel girintileri vardır. Bu girintiler parankimanın derinliklerine kadar ilerleyerek kriptaları oluştururlar.

Kriptaların lümeninde dökülmüş epitel hücreleri, canlı yada ölü lenfositler ve bakteriler bulunabilir. Bu bölgeler tonsilitte ufak iltihabi noktalar şeklinde izlenir. Lenfoid dokuyu altındaki diğer yapılardan ayıran sıkı bag dokusu tabakasına tonsilin kapsülü denir. Kapsül infeksiyonun çevre dokulara yayılmasını önleyen bir engel oluşturur.

Timus

Timus, herbiri dışta korteks ve ortada medullaya ayrılmış, tam olmayan lopçuklara bölünmüş iki lob içerir. Lobçukları küçük arteriyoller içeren bir bağ dokusu kapsülü sarar. Kapsülden septumlar (bölmeler) ya da trabeküller uzanır. Trabeküllerin içindeki kan damarlan (trabeküler arteriyoller ve venüller) timus stromasına ulaşırlar. Korteks timik faktörler içeren salgı granüllerine sahip epitel hücreleri (ektoderm kökenli) içerir. Birbirlerine desmozomlarla bağlanmış olan epitel hücreleri kapillerleri sarar. Epitel hücreleri ve kapillerler arasındaki boşlukta ikili bir bazal lamina vardır. Bazal laminalardan biri korteks epitel hücreleri tarafından üretilmiştir. Diğer bazal lamina endotel hücresi kökenlidir. Yakın komşulukta makrofajlar da bulunabilir. Korteks epitel hücreleri bazal laminalar ve endotel hücreleri işlevsel kan-timus engelini (bariyerini) oluşturur.

Kapillerlere komşu makrofajlar, dolaşımdan timusa kaçan antijenlerin kortekste gelişmekte olan T hücreleri ile reaksiyona girmemelerini sağlar, dolayısıyla otoimmün reaksiyon gelişme riskini önler. T hücre gelişmesinin büyük bölümü kortekste olur. Kapsüle komşu dış korteks bölgesinde çift-negatif timositler çoğalır ve pre-TCR ile CD4 ve CD8 yardımcı-reseptörlerinin ekspresyonuyla sonuçlanan bir gen düzenlenmesi sürecine girerler. Korteksin derininde olgunlaşmakta olan timositler çift-pozitiftir (CD4+ ve CD8+) ve peptid MHC komplekslerini tanır hale gelirler. Yüzeylerinde MHC klas I ve klas II moleküllerinin her ikisini de eksprese eden korteks epitel hücrelerinin varlığında T lenfositlerin pozitif seçim süreci artık başlar.

MHC klas II molekülleri CD4+ T hücrelerinin gelişmesi için gerekli; MHC klas I molekülleri CD8+ T hücrelerinin gelişmesi için şarttır. Görmüş olduğumuz gibi, pozitif seçimle kendi-MHC moleküllerini tanıyan ama kendi antijenlerini tanımayan T hücrelerinin olgunlaşmasına izin verilir. MHC moleküllerini tanıyamayan T hücreleri seçilmezler ve programlı hücre ölümü ya da apopitozla elenirler. Kendi MHC’lerini ve kendi antijenlerini (oto-reaktif hücreler) tanıyan T hücreleri kortikomedüller kavşaktaki dendritik hücreler ve makrofajlar tarafından yerine getirilen bir görevle, negatif seçimle elenirler. Timositlerin yaklaşık % 95’i hiç olgunlaşmadan timus korteksinde ölürler. Seçim sürecini başaran işlevsel timositler postkapiller venüller yoluyla periferik dolaşıma girebilirler.

Bir lobçuğun medullası komşu lobçuğun medullasıyla devamlılık gösterir. Medullada korteksten göç etmiş az sayıda tümüyle olgunlaşmış T hücreleri (tek pozitif) görülür. Olgun T hücreleri, timustan çıkarak periferal lenfoid organlara ulaşmak üzere kortikomedüller kavşaktaki postkapiller venüllere girerler. Çoğunun Hassall cisimciklerini oluşturduğu endoderm kökenli epitel hücreleri medullayı doldurur. Hassall cisimcikleri yaşlanmış epitel hücrelerinin kümelendiği ve dejenere hücrelerin soğan benzeri tabakalar oluşturduğu bölgelerdir. Medullada kan-timus engelinin (bariyerinin) bulunmadığını ve Hassall cisimciklerinin yalnızca medullada görüldüğü önemlidir.

timus 1024x779 Timus ve Tonsilla Histolojisi Hakkında Bilgi

timus

    Makale Yazarı: duslerkulup2

Sizde yorum yazabilirsiniz...