Sağlıkta ve Hastalıkta Solunumsal Düzenlemeler

Egzersiz şiddetine göre ventilasyon değişimi 1024x652 Sağlıkta ve Hastalıkta Solunumsal Düzenlemeler

Egzersiz şiddetine göre ventilasyon değişimi

Sağlıkta ve Hastalıkta Solunumsal Düzenlemeler

Egzersiz ve solunumsal düzenlemeler: Egzersiz sırasında kardiyo vasküler sistem, solunum sistemi ve kas-iskelet sistemi birlikte çalışır.

Egzersiz sırasındaki ventilasyon değişimi: Kan akımı 5.5/dk’ dan 25-30 L/dk’ ya yükselir. Akciğerlere gelen kandaki PO2 40 mmHg’ nın altına indiğinde alveol-kapiller basınç farkı artar ve daha fazla oksijen kana geçer. Kandan uzaklaştırılan CO2 miktarı da artar. SONUÇ: Akciğerlerde ventilasyon artar.

PCO2 ve egzersizde ventilasyonun uyarılması

Egzersizde kaslar daha fazla CO2 ürettiğinden venöz kanda PCO2 artar. Orta şiddetteki bir egzersizde alveoler ventilasyon artacağı için alveoler PCO2 artmaz. Şiddetli egzersizde ise ventilasyonun daha çok artışına bağlı alveoler ve arteriyel PCO2 düşer.

Ventilasyon-CO2 ilişkisi: Hafif ve orta düzeydeki egzersizlerde alveoler ventilasyon ve CO2 atılımı lineer bir şekilde artar.

Şiddetli egzersizde ventilasyonun artmasıyla PCO2 düşer, buna karşın arteriyel H+ artar. Neden? Çünkü kaslarda laktik asit üretimi artar. Laktik asit artışı H+ oluşumunu arttırır. Yüksek iş yükünün olduğu şiddetli egzersizde alveoler hipervantilasyonu stimule eden primer olarak metabolik (laktik) asidozdur .

Egzersizde laktat oluşumu

Laktik asid oluşumu, ventilasyon hızındaki ve CO2 oluşumundaki artış birbirine paralel olduğunda alveoler ve arteriyel CO2 pek az değişir (İzokapnik tamponlama). Egzersiz sonrasında solunum sıklığındaki artış bir süre daha devam eder (O2 borcu ödeninceye kadar).

O2 borcu: Egzersiz boyunca olan O2 tüketimi ile bazal O2 tüketimi arasındaki fark. O2 borcu ödenirken miyoglobinin O2 satürasyonu artar, ATP ve fosfokreatin sentezlenir, laktik asid uzaklaştırılır.

Hipoksi: Dokuların O2 eksikliğidir. 4 farklı tipte görülebilir;

1) Hipoksik hipoksi

2) Anemik hipoksi

3) İskemik hipoksi

4) Histotoksik hipoksi

Hipoksinin etkileri: Ani ve şiddetli hipoksi; ani bilinç kaybına ve ölüme yol açabilir (PO2 20 mmHg’ nın altına inerse). Daha düşük şiddetli hipoksi; zihin bulanıklığı, bellek kaybı, bulantı-kusma, iştahsızlık, taşikardi yapabilir.

Hipoksik hipoksi:  Arteriyel PO2 deki düşmeye bağlı ortaya çıkar. Yüksek irtifada veya bazı akciğer hastalıklarında görülebilir. Yüksek irtifaya hızla çıkıldığı durumlarda (Örn:3000m) alveoler PO2 azalır. Periferik kemoreseptörler azalan PO2 nedeniyle uyarılır, ventilasyon artar. Ventilasyon artışı alveoler ve kan PCO2’ i düşürür. Solunumsal alkaloz gelişir !

  • Aklimatizasyon sağlanmadığı durumlarda;

3000 m    -> irrittabilite, zihinsel bulanıklık

5000 m    -> hipoksik belirtilerde artış

6000 m    -> bilinç kaybı

Yüksekliğe uyum süreleri

  • 2700 m’ de uyum 7-10 gün
  • 3600 m’ de uyum 15-21 gün
  • 4500 m’ de uyum 21-25 gün

Akomodasyon: Yüksekliğe uyumdur. Atmosferik oksijen basıncındaki azalma ventilasyon hızında artışa neden olur. Hiperventilasyon sonucu solunumsal alkaloz gelişir. Taşikardi olur. Eş zamanlı olarak eritrositlerde 2,3 DPG artışına bağlı oksijene olan ilgi azalır. Disosiasyon eğrisi sağa kayar, dokulara O2 geçişi artar.

Aklimatizasyon: 2-3 gün içinde eritropoetin yapımı artar, eritrosit yapımı uyarılır (polisitemi). Hemoglobin düzeyi artar. Dokuların mitokondri içeriği artar. Miyoglobin ve sitokrom oksidaz içeriği artar. Iskelet ve kalp kasında kapiller damarlanma artar. Daha uzun sürelerde akciğer hacim ve kapasiteleri artar.

Dağ hastalığı

2500 m ve daha yüksek irtifaya hızla çıkıldığında 24 saat içinde başlayan ve 1 hafta kadar süren belirtiler gözlenir. Düşük O2 basıncına uyum sağlanamaz. Uykusuzluk, bulantı, kusma, nefes darlığı (pulmoner ödem) Beyin ödemi ? Daha ciddi durumlarda akciğer ödemi gelişebilir. Oksijen tedavisi ve dinlenme ile belirtiler azalır.

Egzersiz sırasında ventilasyonu uyaran faktörlerin özeti 1024x915 Sağlıkta ve Hastalıkta Solunumsal Düzenlemeler

Egzersiz sırasında ventilasyonu uyaran faktörlerin özeti

   

Düşüncelerinizi bekliyoruz :)

<?php bloginfo('name'); ?> <?php wp_title(); ?>