Prostat Kanserleri Hakkında Bilgi

prostat kanseri Prostat Kanserleri Hakkında Bilgi

prostat kanseri

Prostat Kanserleri Hakkında Bilgi

Prostat Adenokarsinomu Tipleri

Benign: Kistadenom, Leiomyom

Malign:  Prostat adenokarsinomu = asiner adenokarsinom, Duktal adenokarsinom, Adenoskuamoz/skuamoz hücreli karsinom, Kolloid karsinom, Küçük hücreli karsinom, Adenoid kistik karsinom, Ürotelyal karsinom

Prostatik intraepitelyal neoplazi (PİN)

İnsidens: Erkeklerde: en sık karşılaşılan kanser tipidir. Kansere bağlı ölümlerin (akciğer karsinomundan sonra) ikinci en sık nedenidir. 50 yaşın üzerinde, en sık 65-75 yaşta görülür. İnsidans ABD’de 69/100.000’dur. Latent kanserler daha sık: 50’lerindeki erkeklerde %20 ve 70-80 yaş arasındaki erkeklerde %70’dir. Özellikle yüksek risk altındaki erkeklerde taramanın 40 yaşında başlatılması, 45 yaşında tekrarlanması önerilir.

Etiyopatogenez:

Çevresel faktörler

Coğrafik farklılıklar: Asyalılarda nadir, ABD’de sık (siyah ırkta > beyaz ırk)’tır. Latent form Japonya ile ABD’de yaklaşık aynıdır. ABD’ye göç eden Japonlarda insidens yüksek ve Asyalılarda Batı tarzı beslenme arttıkça, insidans yüksektir.

Beslenme: Hayvansal yağ içeriği yüksek yiyecekler → kanser riskini arttırır. Likopenler (domateste yüksek miktarda) ve A, E vitaminleri, selenyum ve soya ürünleri → kanser riskini azaltır.

Hormonal faktörler: Puberteden önce kastrasyon → karsinom gelişmez. Orşiektomi ve östrojen verilmesi karsinom gelişmesini inhibe eder.

Genetik faktörler: 1. dereceden akrabalarının birinde prostat karsinomu olan erkeklerde kanser riski x2, ikisinde prostat karsinomu olan erkeklerde x5 risk faktörü mevcuttur.

En sık görülen genetik değişiklikler: Androjen reseptör (AR) gen amplifikasyonu, Kromozom 1q24-25 ile genetik geçiş, Kanser süpresör gen kaybı: 8p, 10q, 13q, 16q, p53, PTEN, KAI1, HER-2/neu aşırı ekspresyonu, Kromozom 11q13’de lokalize glutatyon S-transferaz (GSTP1) gen promotorunun hipermetilasyonu ve α-methylacyl COA racemase’dur.

PROSTAT KARSİNOMU Mikroskopik Alt Tipler

Prostat adenokarsinomu = asiner adenokarsinom

Duktal adenokarsinom: Adenoskuamoz/skuamoz hücreli karsinom, Kolloid karsinom, Küçük hücreli karsinom, Adenoid kistik karsinom

Ürotelyal karsinom

PROSTAT ADENOKARSİNOMU Makroskopik özellikler: %70’i periferik zonda posterior lokalizasyonlu → rektal incelemede ele gelir. Erken lezyonlar kapsülün hemen altında düzensiz sınırlı, sert, gri-beyaz veya sarı renkte kitleler oluşturur.

PROSTAT ADENOKARSİNOMU Yayılım yolları

Lokal invazyon → seminal veziküller ve mesane tabanı → ureter obstrüksiyonu

Lenfatik yayılım → obturator, perivezikal, hipogastrik, iliak, presakral, paraaortik lenf nodüllerine metastaz

Hematojen yayılım → kemiklerde osteoblastik metastazlar (lumbar vertebra, proksimal femur, pelvis, torasik vertebra, kaburgalar)

PROSTAT ADENOKARSİNOMU Mikroskopik özellikler: Sırt sırta vermiş, küçük bezlerden oluşur. Bezlerde dallanma ve papiller kıvrımlar yok, lüminal yüzey gergindir. Bezler tek sıralı, kübik ya da alçak kolumnar epitel hücreleriyle döşelidir. Nukleuslar iridir. Nukleoluslar ≥1, iridir. Sitoplazma soluk, şeffaf veya amfofilik görünümdedir. Pleomorfizm belirgin değildir. Mitoz nadirdir. Bazal hücre tabakası yoktur.

çıkarılmış prostat Prostat Kanserleri Hakkında Bilgi

çıkarılmış prostat

Prostatik intraepitelyal neoplazi (PIN)

Yüksek dereceli PIN: Papiller kıvrımlar yapan, çok sıralı epitel tabakası ile döşeli, büyük, dallanan bezlerden oluşur. Bazal hücreler ve bazal membran korunmuştur. Nukleuslarda anaplazi kriterleri mevcuttur. Nukleoluslar belirgin, büyük ve asidofiliktir.

Yüksek dereceli PIN ve prostat adenokarsinomunun ortak özellikleri: Kanserli prostat dokularında %80 oranında yüksek dereceli PIN saptanır. Her ikisi de periferik zon kökenlidir. Benzer moleküler değişiklikler görülür. Yüksek dereceli PIN ≠ “karsinoma in situ”’dur.  Kansere dönüşüm sıklığı ve Süresi bilinmiyor. Biyopside yüksek dereceli PIN tanısı alan kişiler prostat kanseri için tekrar biyopsilerle takip edilmeli!

Gleason derecelendirme sistemi

Patern 1 Sıkıca birleşmiş ancak ayrı ayrı, uniform, yuvarlak-oval, orta çaplı bezlerin oluşturduğu iyi sınırlı nodül

Patern 2 Patern 1 gibi, oldukça iyi sınırlı, nodülün kenarında minimal infiltrasyon olabilir. Bezler daha gevşek düzende ve daha az uniform

Patern 3 Ayrı bezler. 1 ve 2 paterninden daha küçük bezler. Neoplastik olmayan bezlerin arasından infiltre. Boyut ve şekillerinde faklılık. İyi sınırlı küçük kribriform  nodüller.

Patern 4 Birleşmiş mikroasiner bezler. Sınırları belirsiz, lümenleri iyi oluşmamış bezler. Büyük kribriform bezler. Düzensiz sınırlı kribriform bezler. Hipernefromatoid.

Patern 5 Bez oluşumu yok, Solid adalar, kordonlar veya tek tek hücreler. Santral nekrozlu komedokarsinom, çevresinde papiller, kribriform veya solid kitleler.

Gleason skor 2-4: iyi diferansiye tümörler

Gleason skor 5-6: orta diferansiye tümörler

Gleason skor 7: orta-kötü diferansiye tümörler

Gleason skor 8-10: yüksek dereceli tümörler

PROSTAT ADENOKARSİNOMU İyi diferansiye lezyonlarda malignite kanıtları:

**Bazal hücre tabakasının bulunmaması

**Kapsül infiltrasyonu

**Perinöral infiltrasyon

**Vasküler kanalların infiltrasyonu

PROSTAT ADENOKARSİNOMU Klinik özellikler: >80 yaş erkeklerde → ≥%70 insidental karsinom görülür. Otopside ya da nodüler hiperplazi için alınan dokuda tesadüfen saptanan, asemptomatik tümörle rsıktır. Evre T1a olgularının çoğu 10 yıllık takipte progresyon göstermez; yalnızca %5-25’i (özellikle <60 yaş) lokal ya da uzak yayılım gösterir. Evre T1b olgularının %30-50’si 5 yıllık izlemde progresyon gösterir ve tedavisiz bırakılırlarsa mortalite %20’dir. Periferik lokalizasyon nedeniyle üriner semptomlar geç: İdrarı başlatma ve durdurmada güçlük, Dizüri, Sık idrara çıkma, Hematüri gibi.

PROSTAT ADENOKARSİNOMU Tanısı: Serum PSA tayini, Dijital rektal inceleme, Transrektal ultrasonografi (TRUS), Transperineal ya da transrektal biyopsi, BT veya MR vs. pelvik lenfadenektomi ve Kemik sintigrafisi ile tanılar konabilir.

Prostat spesifik antijen (PSA): 

Serum PSA düzeyi: <4 ng/mL → kanser riski düşük, 4-10 ng/mL → gri zon (kanser riski?). Serum PSA düzeyini yükselten nedenler: prostat karsinomu, benign nodüler hiperplazi, prostatitler, infarkt, prostata tibbi müdahale ve ejakulasyondur. Organa sınırlı prostat kanserli olguların %20-40’ında serum PSA düzeyi <4 ng/mL

Serbest PSA oranı = serbest PSA÷total PSA x 100, <%10 → kanser riski yüksek, >%25 → kanser riski düşüktür.

Seri PSA ölçümü: Prostat kanseri tanısında 1.5-2 yıl sürecinde en az 3 PSA ölçümünde >0,75 ng/mL artış görülür. Tedavi sonrası, rekürrens ve progresyonun ortaya çıkarılmasında önemlidir.

Doku kesitlerinde immünohistokimyasal yöntemlerle PSA’nın gösterilmesi:  Kötü diferansiye tümörlerin tanısında ve Metastazların prostat adenokarsinomu kökeninin kanıtlanmasında kullanılır.

PROSTAT ADENOKARSİNOMU Tedavi ve prognoz: Düşük evre tümörlerde 10 yıllık yaşam >%90’dır. Yüksek evre tümörlerde  10 yıllık yaşam %10-40’dır. Aşağıdaki tedavi yöntemlerinden herhangi biri ile tedavi olan olguların >%90’ında yaşam 15 yılın üzerindedir

**Radikal prostatektomi

**Radyoterapi

**Endokrin tedavi

**Orşiektomi

**Luteinizan hormon salgılayıcı hormon agonistleri

    Makale Yazarı: duslerkulup2

Sizde yorum yazabilirsiniz...

Kameralı Sohbet