Normal EKG Fizyolojisi Hakkında Bilgi

normal EKG Normal EKG Fizyolojisi Hakkında Bilgi

normal EKG

Normal EKG Fizyolojisi Hakkında Bilgi

Kalbi çevreleyen tüm dokular elektrik iletkendir. Aksiyon potansiyeli (AP) kalpte ilerlerken elektrik akımları yaratır. Elektrik akımları kalbi çevreleyen dokulara yayılır → küçük bir kısmı vücut yüzeyine ulaşır. Vücut yüzeyine yerleştirilen elektrodlar kalbin ürettiği elektrik akımının yarattığı elektrik potansiyelleri kaydederler → EKG

TEK KAS HÜCRESİNDEN İNTRASELLÜLER MONOFAZİK AKSİYON POTANSİYEL KAYDI: İntrasellüler kayıtlarda iki elektrod bulunur: Referans elektrod ve aktif elektrod. (Soldaki küçük resim dinlenim halindeki nöronda intrasellüler kayıttır!). Var olan tek aktif elektrot, bir kalp kası hücresinin içine uygulanır.

TEK KAS HÜCRESİNDEN EKSTRASELLÜLER BİFAZİK AKSİYON POTANSİYEL KAYDI: Şekil, tek bir kalp kası hücresinin dışında iki farklı noktaya 2 aktif elektrot uygulandığında elde edilen depolarizasyon-repolarizasyon (AP) eğrisini göstermektedir → bifazik AP.

Önemli Hatırlatma: Depolarize bölgelerde: hücre dışı negatif, hücre içi pozitiftir. Repolarize/polarize bölgelerde: hücre dışı pozitif, hücre içi negatiftir.

Depolarizasyon soldan sağa doğru ilerlemektedir. Hücrenin ilk yarısı depolarize olmuş; diğer yarısı ise henüz polarize durumdadır: (-) elektrot depolarize (-) bölgede, (+) elektrot ise polarize (+) bölgede bulunduğu zaman voltmetre pozitif kayıt yapar. Depolarizasyon dalgası hücrenin yarısına yayıldığında, iki elektrot arası potansiyel fark max.’dur ve voltmetre max. pozitif bir değere ulaşır.

Depolarizasyon tüm hücreye yayılmıştır: Her iki elektrodun altında kalan bölgeler tamamen negatiftir → potansiyel fark kalmamıştır → voltmetre sıfır çizgisine (izoelektrik hat) döner.

Repolarizasyon soldan sağa doğru ilerlemektedir. Hücrenin ilk yarısı repolarize olmuş, diğer yarısı ise henüz depolarize durumdadır: (-) elektrot repolarize (+) bölgede, (+) elektrot ise depolarize (-) bölgede bulunduğu zaman voltmetre negatif kayıt yapar. Repolarizasyon dalgası hücrenin yarısına yayıldığında, iki elektrot arası potansiyel fark max.’dur ve voltmetre max. negatif bir değere ulaşır.

Repolarizasyon tüm hücreye yayılmıştır: Her iki elektrodun altında kalan bölgeler tamamen pozitiftir → potansiyel fark kalmamıştır → voltmetre sıfır çizgisine (izoelektrik hat) döner.

KALP KASI KİTLESİ ÜZERİNDEN ELEKTRİK POTANSİYELLERİN EKSTRASELLÜLER KAYDI: Ventrikül kası kitlesi, deneysel şartlarda, merkezden verilen bir uyarı ile tetiklenirse depolarize bölgelerde hücre dışı (-)’leşir. Geri kalan kas kitlesi ise henüz polarize olduğu için hücre dışı (+)’tir. Böyle bir kalpte:

1.)(-) elektrot depolarize (-) bölgeye, (+) elektrot polarize (+) bölgeye uygulanırsa → (+) kayıt elde edilir.

2.) (-) elektrot polarize (+) bölgeye, (+) elektrot depolarize (-) bölgeye uygulanırsa → (-) kayıt elde edilir.

3.) Her iki elektrot polarize (+) veya depolarize (-) bölgeye uygulanırsa → kayıt sıfırı gösterir.

VÜCUDUN DIŞINA UYGULUNAN ELEKTRODLARLA KALBİN ETRAFINDA OLUŞAN ELEKTRİK AKIMLARININ ÖLÇÜMÜ

Ventriküllerin veya atriyumların bir bölgesi depolarize (-), diğer bölgeleri polarize (+) olduğunda, yönü elektronegatif bölgelerden → elektropozitif bölgelere doğru olan elektrik akımı oluşur. Kalbin etrafında oluşan elektrik akımının yönü, (+) elektroda doğru yaklaşıyorsa voltmetre (+) kayıt yapar. Elektrik akımının yönü (+) elektroddan uzaklaşıyorsa voltmetre (-) kayıt yapar.

EKG’DE KULLANILAN BAZI TERİMLER

İzoelektrik hat: TP aralığının (TP segmenti: T’nin sonundan P’nin başına) çizdiği hat; atriyum veya ventrikül kas hücrelerinin tamamı depolarize veya polarize iken EKG’de izoelektrik hatta dönüş olur. Elektrik akımının ölçülemeyecek kadar küçük veya hiç olmadığını gösterir.

Defleksiyonlar: Elektrik akımı varlığında oluşurlar; sadece atriyum veya ventrikül kasının bir kısmı depolarize diğer kısmı ise polarize (repolarize) iken gözlenirler:

 Pozitif defleksiyon: İzoelektrik hattın üzerine çıkma

 Negatif defleksiyon: İzoelektrik hattın altına inme

QRS KOMPLEKSİNE AİT DALGALARIN İSİMLENDİRİLMESİ

  • P dalgasını takip eden ilk negatif defleksiyon: Q dalgası
  • P dalgasını takip eden ilk pozitif defleksiyon: R dalgası
  • R dalgasını takip eden ilk negatif defleksiyon S dalgası
  • Büyük harf: ≥ 0.5 mV (≥ 5mm)
  • Küçük harf: ≤ 0.5 mV (≤ 5mm)
Elektrik akımı ölçümü Normal EKG Fizyolojisi Hakkında Bilgi

Elektrik akımı ölçümü

1.) P dalgası: Atriyum kas hücrelerinin depolarizasyonu.

2.) QRS kompleksi (Q, R, S dalgaları): İnterventriküler septum ve ventrikül kas hücrelerinin depolarizasyonu.

3.) T dalgası: Ventriküllerin repolarizasyonu

4.) P-R intervali: P dalgasının başından QRS kompleksinin başına dek geçen süre;  atriyumların depol’u + PR segmenti.

5.) P-R segmenti: P dalgasının sonundan →  QRS kompleksinin başına dek geçen süre → AV düğüm, His demeti, sağ/sol dallar, sol dal fasikülleri ve purkinje liflerinin depol.’nunu kapsar.

6.) Q-T intervali: Q dalgasının başından → T dalgasının sonuna;  ventrikül kas hücrelerinin depol. + repol.’nu kapsar.

7.) S-T intervali: S dalgasının sonundan → T dalgasının sonuna; ventrikül kas hücrelerinin repol.’nunu kapsar.

8.) S-T segmenti: S dalgasının sonundan → T dalgasının başına. Ventrikül kas hücrelerinin tamamının depolarize olduğu an; izoelektrik hat üzerinde olmalıdır.

U DALGASI

T dalgasını takibeden ve genellikle küçük bir pozitif defleksiyondur. Normal EKG kaydında her zaman gözlenmeyebilir. Nedeni kesin olarak bilinmemekle beraber purkinje liflerinin yavaş repolarizasyonu veya ventriküllerdeki papiller kasların  yavaş repolarizasyonuna bağlı olarak geliştiği düşünülmektedir. En belirgin olduğu derivasyon V3 tür.

Bir ventrikül kas hücresine ait monofazik AP ile o ventriküle ait EKG kaydı aynı anda yapılırsa: QRS kompleksi → hızlı depolarizasyon (Evre 0), T dalgası → hızlı repolarizasyon (Evre 3)

P dalgasının başı/ortasında → atriyumlar kasılmaya başlar. R dalgasının ortasında → ventriküller kasılmaya başlar (ventrikül sistolü başlar). T dalgası bittiğinde → ventrikülde kasılma sonlanır; ventrikül gevşemeye başlar (diyastol başlar). EKG trasesini bir grafik olarak düşünebiliriz: yatay eksen (X) zamanı (birimi saniye), dikey eksen (y) ise voltajı (birimi milivolt) göstermektedir. EKG kaydı üzerinde 2 farklı boy kare bulunur: 25 küçük boy kare, 1 büyük boy kareyi oluşturur. Her bir küçük boy karenin yatay eksende süresi 0.04 saniye, dikey eksende voltajı 0.1 milivolttur. Böylece 1 büyük boy karenin süresi 0.2 saniyeye, voltajı da 0.5 milivolta denk gelir. Bu bilgiler sayesinde EKG’de oluşan tüm dalgaların süresi ve voltajı ölçülebilir.

EKSTREMİTE DERİVASYONLARINDA:

1.P dalgası: 0.1-0.3 mV; süresi 0.06-0.1 sn

2.QRS kompleksi: 1.0-1.5 mV (R’nin tepesinden S’nin tepesine); süresi 0.06-0.10 sn (0.12 sn’nin altında olmalı!)

3.T dalgası: 0.2-0.3 mV; süresi 0.15-0.2 sn

4.P-R intervali: P dalgasının başından →  QRS kompleksinin başına dek geçen süre; 0.12-0.20 sn (0.20 sn’nin altında olmalı!)

5.P-R segmenti: P dalgasının sonundan →  QRS kompleksinin başına dek geçen süre; 0.09-0.11 sn

6.Q-T intervali: Q dalgasının başından → T dalgasının sonuna;  0.40-0.43 sn

7.S-T intervali: S dalgasının sonundan T dalgasının sonuna; 0.32 sn

8.S-T segmenti: S dalgasının sonundan T dalgasının başına; 0.13-0.15 sn

Her dalganın ve aralığın süre veya voltajının normal kabul edildiği alt ve üst sınırlar bulunur. Bu sınırların aşılması patolojiktir.

EKG’DE KALP HIZININ HESAPLANMASI

Ard arda gelen iki “R” dalgası seçilir. Aralarındaki büyük veya küçük kareler sayılır. Küçük kareler sayıldıysa 0.04 saniye ile, büyük kareler sayıldıysa 0.2 saniye ile çarpılır. Çıkan çarpım, 1 kalp atımı için gereken süreyi (saniye) gösterir. Bu kadar saniyede 1 kalp atımı gerçekleşiyorsa, 60 saniyede (1 dakikada) kaç kalp atımı gerçekleşir şeklinde yapılan orantı (60/R-R arası saniye) ile kalbin dakikadaki atım hızı hesaplanır. Veya: 300/R-R arası büyük kare sayısı; (EKG’de 1 dk’ya 300 büyük kare sığar). 1500/R-R arası küçük kare sayısı; (EKG’de 1 dk’ya 1500 küçük kare sığar).

Normal kalp atım hızının alt ve üst sınırı: 60-100 vuru/dk. 100 vuru/dk ↑: taşikardi (sinüs taşikardisi: en sık sempatik aktivitenin arttığı egzersiz ve diğer stres durumlarında ortaya çıkar). 60 vuru/dk ↓: bradikardi (sinüs bradikardisi: en sık parasempatik aktivitenin-vagal aktivitenin-arttığı durumlarda özellikle uyku sırasında ortaya çıkar.)

EKG’DE DERİVASYONLAR ARASI KAYIT FARKLARI

EİNTHOVEN ÜÇGENİ ve KANUNU: İki kol ve sol bacak kalbi çevreleyen bir üçgenin kenarlarını oluşturur. DI ve DIII’de ölçülen anlık elektrik potansiyellerin toplamı, her zaman, DII’de o an ölçülen elektrik potansiyele eşittir!

  • Sol koldaki anlık elektrik potansiyel= +0.3 mV
  • Sağ koldaki anlık elektrik potansiyel= -0.2 mV
  • Sol bacaktaki anlık elektrik potansiyel= +1.0 mV
  • Bu verilere göre, EKG’de o an:

DI (sol kol ile sağ kol arası elektrik potansiyel fark)= +0.5 mV kaydeder.

DIII (sol bacak ile sol kol arası elektrik potansiyel fark)= +0.7 mV kaydeder. DII (sol bacak ile sağ kol arası elektrik potansiyel fark)= +1.2 mV kaydeder.

EİNTHOVEN KANUNU:

  • DI (+0.5 mV) + DIII (+0.7 mV)= DII (+1.2 mV)

Ünipolar ekstremite derivasyonlarından aVL ve aVF, bipolar ekstremite derivasyonlarındakine benzer kayıt yapar. Ancak aVR’nin kayıt yapan (+) elektrodu diğer derivasyonların aksi yönünde durmakta ve kalbe diğer tüm frontal düzlem derivasyonlarının tam tersi bir açıdan bakmaktadır! Bu nedenle kalpte oluşan elektrik akımları diğer derivasyonların eksenlerine doğru yaklaşırken aVR’nin ekseninden uzaklaşır (ya da tersi). Böylece EKG dalgalarının hepsi yukarıdakilere ters yönde kaydedilir: (-) P ve (-) bir T dalgası söz konusudur.

Ünipolar prekordiyal (V1-V6) derivasyonlardan alınan kayıtlarda V1’den V6’ya gidildikçe: V1 ve V2’de küçük bir R, büyük bir S dalgası varken V3, V4, V5, V6’ya doğru giderek R dalgalarının boyu artar, S dalgalarının boyu azalır! V3 ve V4 geçiş derivasyonu.

  • V1 ve V2: rS
  • V3 ve V4: rS, RS
  • V5 ve V6: Rs veya qR
EİNTHOVEN ÜÇGENİ ve KANUNU Normal EKG Fizyolojisi Hakkında Bilgi

EİNTHOVEN ÜÇGENİ ve KANUNU

    Makale Yazarı: duslerkulup2

Sizde yorum yazabilirsiniz...