Koroner Kan Akımı Hakkında Bilgi

Kalp Damarları Koroner Kan Akımı Hakkında Bilgi

Kalp Damarları

Koroner Kan Akımı Hakkında Bilgi

Koroner arterler, aortun başlangıcında semilunar kapakların biraz yukarısından sağ ve sola ayrılır. İnsanların %50’sinde sağ koroner arter: Sağ atriyum ve ventrikülün hemen tamamı, Sol ventrikülün arka yüzü ve İnterventriküler septumun arka kısmıdır. %20’sinde ise sol koroner arter miyokardı kanlandırır. %30’unda da her iki koroner arterin kanlandırdığı alan birbirine eşittir. Kalp kası ortalama 5000/mm2 kadar kapillerle beslenir. Koroner arterlerin büyük dalları; Miyokardın epikardiyal, Küçük dalları; endokardiyal yüzeyini besler. Endokard yüzeyinde 75-100 µ kalınlığındaki kısım doğrudan kalp boşlukları içindeki kandan kanlanır. Sol ventrikül miyokardından gelen koroner venöz kan (koroner venöz dönüşün %75’ i) venöz kan koroner sinus aracılığıyla sağ atriyuma boşalılır. Sağ ventrikül miyokardından gelen venöz kan ise anteriyor kardiyak venlerle sağ atriyuma boşalır. Koroner venöz kanın az bir kısmı küçük thebesian venler, arteriyo luminal ve arteriyo sinüzoidal damarlarla tüm kalp boşluklarına boşalılır.

Koroner kan akımı (225-250ml/dak, debinin ~ %4-5 ), koroner perfüzyon basıncına (KPB) bağlıdır. KPB  =  Koroner arter basıncı (aort basıncı) –  Koroner ven basıncı (sağ atriyum basıncı) ile belirlenir. Koroner kan akımı azalırsa (250ml/dak   ) : Miyokard iskemi belirtileri

  • Anjina pektoris
  • Sol kola yayılan ağrı
  • Bulantı, kusma, terleme
  • Biyokimyasal değişiklikler ( miyokardiyal kreatin kinaz, kardiyak troponin düzeylerinde artış)


Kalp kası, koroner dolaşımındaki arteriyel kandan 7-9 ml/100 O2 alır. Bu miktar arteriyel kandaki O2’ nin  ~ %30’udur, gerektiğinde %70’ e kadar çıkabilir. Dinlenme sırasında değişik organlarda oksijen tüketimi:

Dalak 2.0 ml/100 g/min
Böbrekler 6.0 ml/100 g/min
Beyin 3.3 ml/100 g/min
Deri 0.3 ml/100 g/min
İskelet kası 0.2 ml/100 g/min
Kalp kası 9.7 ml/100 g/min
Tümvücut 0.4 ml/100 g/min

Koroner kan akımının % 70 i diyastolde,  % 30 u sistolde gerçekleşir. Sistol sırasında subendokardiyal koroner damarlar yüksek ventrikül içi basınç nedeniyle sıkışırlar ve subendokardiyuma kan akışı durur. Ancak, epikardiyal koroner damarlar etkilenmezler. Dolayısyla miyokardiyumun kanlanması diastol sırasında, subendokardiyal damarların düşük basınç altında oldukları zamanda olur. Sistolde koroner kan akımını azaltan diğer faktör, aort kapağının açılmasıyla, aort yapraklarının koroner arterleri kısmen kapatmasıdır. Sol ventrikülün koroner kan akımındaki fazik değişikliğin nedeni; Sistol sırasında sol ventrikül kasının güçlü kasılmasının koroner damarlar üzerine yaptığı basıdır.

Kalp Katmanları Koroner Kan Akımı Hakkında Bilgi

Kalp Katmanları

Koroner Kan Akımının Kontrolü

Temel olarak lokal metabolik, otoregülatuvar ve endotelyal faktörler tarafından belirlenir.

1. Lokal Metabolitler

2. Sinirsel Kontrol

3. Arteriyel Kan Basıncı

4. Kalp Frekansı

1. Lokal Metabolitler:  Koroner kan akımı, miyokardiyal kasın oksijen gereksinimine çok hassastır. O2 gereksinimi lokal kan akımı düzenlenmesinde temel faktördür. Miyokardda O2 konsantrasyonu azalması, Vazodilatasyona ve Kan akımında artışa neden olur. Vazodilatatör etkili maddeler: Adenosine, Nitric oxide (NO), Prostaglandinler, K+ATP  kanalları, Bradikinin ve CO2’dir.

2. Sinirsel Kontrol:

Sempatik Kontrol: NE (Norepinefrin = Noradrenalin)

–Alpha reseptör = koroner damarda daralma

–Beta reseptör = koroner damarda  gevşeme

  • Beta1 (iletici= conduit arterlerde)
  • Beta2 (resistans arteriolerde)

Parasempatik Kontrol

–Asetilkolin

  • Vazodilatasyon (sağlıklı durumlarda)
  • Vazokonstriksiyon (aterosklerosizli hastalarda)

Sempatik uyarı (NE), Kalp frekansı (+ kronotrop), Kasılma gücü (+ inotrop) ve Metabolizma hızı artar. Sempatik aktivitenin artması, metabolizmayı artırarak dolaylı yoldan koroner kan akımını arttırır. Kan akımının düzenlenmesinde parasempatik sisteminin rolü çok zayıftır. Sempatik sitimülasyon güçlü koroner vazodilatasyon yapar. Bu vazodilatasyonda öncelikle sempatik etkinliğin inotropik ve kronotropik etkisine bağlı olarak artan metabolizma ve vazodilatör etkili lokal metbolik ürünler rol alır ve direkt konstrüktör etki baskılanır. Ayrıca epikardiyal damarlarda α reseptörler üzerinde NO aracılığıyla, subendokardiyal bölgelerdeki damarlarda β reseptörler üzerinden vazodilatasyon gerçekleştirilir (Lokal kan akımı düzenleme mekanizması ile vazodilatasyon).

3- Arteryel Kan Basıncı

Arteryel kan basıncı artarken Koroner kan akımı  artar (Koroner damarların otoregülasyonu olduğu için doğru orantılı değildir). Ağır hipotansiyonda koroner kan akımının azalması ile miyokartta harabiyet görülür. Spinal anestezide hipotansiyon koroner kan akımında düşmeye neden olur.  Fakat miyokardın enerji gereksinimi azaldığı için harabiyet olmaz.

4- Kalp Frekansı

Kalp frekansı ileri derecede arttığı zaman diyastol süresi kısalır. Koroner dolaşımın % 70 i diyastol süresinde olduğu için ileri derecedeki taşikardilerde koroner akım azalır.  Ancak, orta derecede frekans artışında miyokard metabolizmasının yükselmesi koroner dolaşımı arttırır.

Endotelde bir hasar olduğunda; Nitrik Oksit ve Prostosiklin üretimi azalır, Endothelin üretimi artar. Bu aşağıdaki olaylara neden olur :

–Vazokonstriksiyon

–Vasospazm

–Trombozis

    Makale Yazarı: duslerkulup2

Sizde yorum yazabilirsiniz...