Karbonhidratların Sindirim ve Emilimi

Karbonhidratların Sindirim ve Emilimi

Karbonhidratlar 1024x852 Karbonhidratların Sindirim ve Emilimi

Karbonhidratlar

Karbonhidratların Sindirim ve Emilimi

KARBOHİDRATLARIN SİNDİRİMİ

Diyetle alınan karbohidratlar neler?

İntrensek şekerler (Bitki hücre duvarlarındaki şekerler; meyve ve sebzelerin şeker içerikleri)

Ekstrensek şekerler (Besinlerde solüsyon içinde serbest olan ve bitki hücre duvarlarında olmayan şekerler; meyve suları, şekerli içecekler, gıdalara katılan şekerler, reçeller, bal, sükroz, laktoz)

Monosakkaridler : glukoz, galaktoz, fruktoz, sorbitol)

Disakkaridler : laktoz, sükroz, trehaloz (mantarda)

Polisakkaridler (nişasta ve glikojen sindirilebilen PS, sindirilemeyenler selüloz, inülin, pektin vb lifler) İnsan vücudunda sindirilebilen karbohidratların en önemli bölümünü NİŞASTA (amiloz +amilopektin) oluşturur.

Karbohidratlar : nişasta

  • polisakkarid (glukoz birimleri)
  • a-1,4 glikozid bağlarıyla bağlı düz zincirler ve a-1,6 dallanma noktaları
  • amiloz sadece düz zincirler içerir
  • amilopektin hem düz zincirler hem de dallı yapılar içerir
  • Proteinlerle kompleksleşmiş nişasta sıkı bağlı kristalize yapıda olabilir:

–Sindirim enzimleri ulaşamaz ve etkileyemez.

KARBONHİDRAT SİNDİRİM ve EMİLİMİNİN EVRELERİ

1.Nişasta ve glikojenin ince barsak lumeninde α-amilaz ile oligosakkaridlere hidrolizi

2.İnce barsak hücresi (enterosit) fırçamsı kenarında, enterosit membranınında lokalize oligosakkaridazlarla oligosakkaridlerin, spesifik disakkaridazlarla disakkaridlerin (sükroz, laktoz, trehaloz) monomerlerine parçalanması

3.Oluşan monosakkaridlerin (glukoz, galaktoz, fruktoz) spesifik transport sistemleri aracılığı ile enterosit içine taşınması

Karbohidrat sindirimi nerede gerçekleşir?

*Ağız (Sindirimi ağızda başlayan tek diyet bileşenleri kh’lardır)

*Barsak lümeni

Karbohidrat sindiriminde hangi enzimler görev alır?

*Endoglikozidazlar-amilaz, oligosakkaridazlar

*Disakkaridazlar-maltaz, izomaltaz,laktaz, sükraz, trehalaz

Karbohidrat sindirimi

  • Tükrük a-amilazı

–Asidik ortamda (midede) parçalanır ancak substrata bağlanarak stabilize olur böylece duodenumda bir miktar aktivite bulunur.

  • Pankreatik a-amilaz

a-1,4-glikozid bağlarının parçalanmasından esas sorumlu enzimdir

**Ürünler: maltoz, maltotrioz, izomaltoz ve a-sınır dekstrinleri

Karbohidratların sindirimi ağız ve barsak lümeninde olur. Duodenum-jejunum bağlantı bölgesinde karbohidrat sindirimi tamamlanır. Sindirim çiğneme sırasında tükrükteki a-amilaz (pityalin) ile başlar. Nişastanın a-(1-4) glikozid bağları rastgele yıkılır. Nişasta ve  Glikojen Amiloz + Amilopektin

a-amilaz bir endoglikozidazdır. Sadece α-1,4-glikozid bağlarını parçalayabilir, amiloz ve amilopektini serbest glukoza kadar hidroliz edemez. Amilozu maltoz ve maltotrioza, Amilopektini, a- sınır dekstrinler (dallı, 5-9 glukozdan oluşan oligosakkaritler), izomaltoz Maltoza parçalar. Sellülozdaki b-1,4-glikozid bağlarını parçalayamaz. Nişasta, a-amilaz + maltaz + izomaltaz ile Glukoza parçalanır.

Ağızda başlayan karbohidrat sindirimi asid ortamda a-amilazın inaktive olması nedeniyle midede durur. a-amilazın optimal pH’ı 7.1, aktivitesini gösterebilmesi için Cl-’un varlığı koşuldur. Enzim aktivitesinin stabilizasyonu için ortamda Ca+2 da bulunmalıdır. Duodenumda kimusun nötralizasyonu ve pankreatik a- amilazın da etkisiyle sindirim yeniden başlar. Jejunumun üst kısmında disakkaridaz ve oligosakkaridazların etkisi vardır, bu enzimler membrana bağlı izomaltaz, sükraz (sakkaraz), maltaz ve laktaz dır.

  • Maltoz = glukoz + glukoz (α-1,4 glikozid bağı, indirgen)
  • Laktoz = glukoz + galaktoz (β-1,4 glikozid bağı, indirgen)
  • Sükroz (Sakkaroz) = glukoz + fruktoz (α, β (1,2) glikozid bağı , indirgen değil)
  • İzomaltoz = glukoz + glukoz (α-1,6 glikozid bağı)

Fırçamsı kenar epitel yüzeyinde (enterosit membranı) karbohidrat sindirimi

Nişastadan α-amilazla oluşan ürünler ve gıdalarla alınan disakkaridlerden OLİGOSAKKARİDAZ ların etkisi ile monosakkaridler oluşur.

  • OLİGOSAKKARİDAZLAR
  • büyük glikoproteinlerdir (M.A. > 200.000) ,
  • enterosit hücre membranının bir bölümünü oluştururlar.
  • Aktif merkezleri lumene doğru lokalizedir.
  • Optimum pH’ları ~ 6

Dekstrin sindirimi: brush border sindirim, enterositler sadece monosakkaridleri absorbe ederler.

Başlıca OLİGOSAKKARİDAZLAR

1.Ekzo-1,4-α-D-glukozidaz (glukoamilaz / maltaz) : maltoz ve oligosakkaridlerin indirgen olmayan uçlarındaki terminal α-1,4 bağlarını parçalar

2.Sükroz α-D-glukohidrolaz (sükraz) : sükrozun α-1,2 bağlarını parçalayarak glukoz ve fruktoz , maltozun α-1,4 bağlarının hidrolizi ile 2 glukoz oluşturur. Ayrıca izomaltoz ve sınır dekstrinlerdeki α-1,6 bağlarına da etkilidir.

3.β-D-galaktozid galaktohidrolaz (laktaz): laktozun terminal β-1,4 bağlarını hidroliz ederek galaktoz ve glukoz

4.αtrehaloz glukohidrolaz (trehalaz): trehalozdan  glukoz oluşturur.

Dallı zincirli oligosakkaridlerin (sınır dekstrinler) glukoza hidrolizi hızlı olup, emilim için hız kısıtlayıcı basamak değildir. Emilimde hız kısıtlayıcı basamak monosakkaridlerin transportudur. Mukozal disakkaridazlar içinde en düşük aktivite laktazındır. Bu nedenle laktaz için, hız kısıtlayıcı basamak hidrolizdir. Oligosakkaridlerin sindirimi jejunumun orta kısmında sona erer.

LAKTOZ İNTOLERANSI

Herediter (siyah ırkta ve doğu kökenlilerde), Edinsel (kolit, gastroenterit ya da fazla alkol kullanımına bağlı barsak mukoza h’nin yapı bozukluğu) Laktaz eksikliği görülür. Normalde ince barsakta laktaz tarafından sindirimi gerçekleşen ve glikoz ve galaktoz birimleri olarak portal dolaşıma katılan LAKTOZ, enzimi eksikliğinde sindirilemez.

Laktaz eksikliği, genetik (?). Karbohidrat sindirim ve emiliminin en sık görülen hastalığıdır. Asya ve Afrika kökenlilerde sıktır. Kuzey Avrupalılarda daha nadir. Genellikle yetişkinlerde görülür. Doğumdan itibaren mukozal laktaz eksikliği nadirdir. Otozomal resesif geçişli genetik bir defekttir. Miyadında yeni doğanlarda laktaz aktivitesi doğumda en yüksek düzeydedir. Süt çocukluğu döneminde yüksek kalır. Süt alınımı azaldıkça enzimin aktivitesi de azalarak laktoz intoleransı ortaya çıkar

Karbonhidrat sindirimi Karbonhidratların Sindirim ve Emilimi

Karbonhidrat sindirimi

   

Düşüncelerinizi bekliyoruz :)

<?php bloginfo('name'); ?> <?php wp_title(); ?>