Kapiller (Kılcal Damar) Histolojisi Hakkında Bilgi

Kapiller Yapısı 1024x784 Kapiller (Kılcal Damar) Histolojisi Hakkında Bilgi

Kapiller Yapısı

Kapiller (Kılcal Damar) Histolojisi Hakkında Bilgi

Kapillerler madde alışverişinin yapıldığı damarlardır. Kapillerler, bazal lamina ile çevrili, yüksek derecede geçirgen, tek sıralı endotel hücrelerinin oluşturduğu oldukça ince tüplerdir. Kapillerlerin çapı 5-10 µm civarında olup, gaz difüzyonu için yeterince ince (0.5 µm) ve bir eritrositi içine alabilmek için yeterince geniştir. Mikrovasküler yatak, mikrodolaşımın yeri olup , terminal arteriyol (ve metarteriyol), kapiller yatak ve postkapiller venüllerden oluşmaktadır. Kapiller yatak, kan akımının kesintisiz olduğu biraz geniş kapillerler (tercih edilen ya da işlek kanallar denir) ve gerçek kapillerler denen, kan akımının kesintili olduğu küçük kapillerlerden oluşmaktadır.

İşlevsel talep azaldığı zaman, prekapiller sfinkterlerin çoğu kapalıdır, kan akımını işlek kanallara yönlendirirler. Arteriyovenöz şantlar ya da anastomozlar arteriyoller ve postkapiller venüller arasındaki doğrudan bağlantılardır ve mikrovasküler yatağı by-pass ederler. Mikrovaskülarizasyonun üç boyutlu modeli organdan organa değişmektedir. Dokulardaki yerel koşullar (besleyici madde, metabolit ve diğer maddelerin yoğunlukları) küçük bir doku bölgesinde yerel kan akımını kontrol edebilir.

KAPİLLERLERİN ÜÇ TİPİ

Morfolojik bakımdan kapiller damarların üç tipinin olduğu kabul edilmektedir.

-kesintisiz,

-pencereli

-kesintili (sinüsoidler).

Kesintisiz kapillerler tamamen basit yassı endotel ve bazal laminayla döşelidir. Perisitler endotel ile bazal lamina arasında bulunabilirler. Perisitler, değişime uğramış düz kas hücrelerine benzeyen farklılaşmamış hücrelerdir ve bazal laminayla yakın komşulukta olacak biçimde rastgele aralıklarla dağılırlar. Endotel hücreleri sıkı bağlantılarla bağlanırlar ve sıvıları ve katı maddeleri kaveoller ve pinositoz vezikülleri ile taşırlar. Kesintisiz kapillerler beyin, kas, deri, timus ve akciğerlerde bulunurlar. Pencereli kapillerler, diyaframlı ya da diyaframsız por ya da pencerelere sahiptir. Diyaframı olan pencereli kapillerler barsaklarda, endokrin bezlerde ve böbrek tübüllerinin etrafında bulunurlar. Diyaframi olmayan pencereli kapillerler böbrek glomerülleri için tipiktir. Bu özel durumda, bazal lamina önemli bir difüzyon bariyeri oluşturmaktadır. Kesintili kapillerlerin özelliği, endotel hücrelerinin arasında ve içinde geçitler ya da açıklıklar olan, tam olmayan endotel örtüsü ve bazal laminanın buIunmasıdır. Kesintili kapillerler ve sinüsoidler, kan ile parankima arasında sıkı bir ilişkinin bulunması gereken yerlerde (örneğin, karaciğer ve dalakta) bulunurlar.

Sürekli veya Somatik Kapillerler:

Endotel düzenlidir. Por veya fenestra bulundurmazlar. Hücreler arasında sıkı bağlantılar bulunur. Endotel altında perisit hücresi yer alır. En yaygın kılcal damarlardır (Kas, bağ dokusu ve ekzokrin bezler, beyin dokusunda). Astrositler ile beyin kapiller damarları arasında iyi düzenlenmiş bir transport mekanizması vardır. nÇok sayıda, pinositoz vezikülü içerir.

Fenestralı Kapillerler:

Endotel hücreleri duvarında 60-80 nm çapındaki küçük  por ve ince  fenestra veya diafragma köprüleri ile tanımlanırlar. Pankreas, barsaklar ve endokrin bezlerde, renal glomerüllerde görülür. Perisitler daha az bulunur.

Sinusoidal Kapillerler:

Çapı büyük, porları ve diafragmasız fenestraları ile düzensiz yapıda kanallardır. Bazal membranları da düzensizdir. Kemik iliği, karaciğer, dalak, lenfoid organlar ve endokrin bezlerde yer alır.

Kapiller bileşenleri ve görevi 1024x777 Kapiller (Kılcal Damar) Histolojisi Hakkında Bilgi

Kapiller bileşenleri ve görevi

    Makale Yazarı: duslerkulup2

Sizde yorum yazabilirsiniz...