Kalbin Uyarı Merkezleri ve İleti Yolakları

Ligand kapılı iyon kanalları Kalbin Uyarı Merkezleri ve İleti Yolakları

Ligand kapılı iyon kanalları

Kalbin Uyarı Merkezleri ve İleti Yolakları

Kalbin Uyaran Doğuran Merkezleri, Oluşturduğu Ritmler ve İletiyi Sağlayan Yollar:

Uyarılabilen Dokular:

  • Sinir dokusu
  • Kas Dokusu

Membranlardan iyonların taşınması:

  • Difüzyon – iyon kanalları
  • Aktif transport – membran proteinleri

Membran Potansiyeli:

  • İstirahat membran potansiyeli
  • Aksiyon potansiyeli

KALP KASINDA AKSİYON POTANSİYELİ (AP)

  • Kalp kasının dinlenim membran potansiyeli iskelet kasına benzer şekilde -90 mV.
  • Kalp kasının AP’i iskelet kasındakinden (5 msn) çok daha uzun sürer: AP depolarizasyon evresi çok kısa (2 msn) iken daha sonra çok uzun süren (200-300 msn) bir “plato evresi” yaşanır. Bu evre iskelet kasının aksiyon potansiyelinde YOKTUR. Platodan sonra repolarizasyon evresi oluşur ve kalp kası dinlenim potansiyeline döner.
  • Başlangıç döneminde hızlı Na+ kanalları açılır (PNa) (aksondaki gibi).  Geç dönemde, PNa düzeyi azalır çünkü yavaş Ca2+ kanalları Na+ a çok az geçirgenlik gösterir.
  • PK daki değişiklikler iki tip K+ kanalının depolarizasyonundan kaynaklanır, biri PNa spike inden sonra kısa sürede kapanır diğeri daha sonra ve çok yavaş olarak açılır (Başlangıç PNa spike’i yalnızca bir kaç msec sürer buradaki zaman skalasında görülmemektedir).

Evre 0 (depolarizasyon): Voltaj kapılı Na+ kanalları hızlı açılır (-70 mV); hızlı “inaktive” olur, açık konformasyon kısa sürer → hücre içine Na+ akar.

Evre 1 (erken hızlı repolarizasyon): Voltaj kapılı Na+ kanalları kapanır; bazı voltaj kapılı K+ kanalları (Transient outward, ITO) açılır → hücre içine Na+ akışı sona erer; K+ hücre dışına akar.

Evre 2 (plato): Voltaj kapılı Ca+2 kanalları (L-tipi) voltaj kapılı Na+ kanallarından hemen sonra (-30 mV) açılmaya başlar ancak açılış çok yavaştır; evre 2’de tümü “açık” hale gelir; açık konformasyon uzun sürer → hücre içine Ca+2 akar.

Evre 3 (geç hızlı repolarizasyon): Voltaj kapılı Ca+2 kanalları kapanır; bazı voltaj kapılı K+ kanalları açılır (Delayed rectifying, IKs; Inward rectifying, IKr) → hücre içine Ca+ akışı durur; K+ dışa akar.

Evre 4 (dinlenime dönüş): Evre 3’deki moleküler olaylar devam eder.

Refraktor Periyod:

  • Absolute: Kalp kasları yüksek şiddette uyarılara bile duyarsızdır, hiçbir şekilde yanıt vermez
  • Relative: Kas lifleri birbiri ardına verilen uyarılara karşı cevap verebilir düzeye gelebilir
  • Uzun refraktör periyod tetanik kontraksiyonların oluşmasını engeller.

Absolü refrakter dönem: Kalp kasında, ilk oluşan AP’nin evre 0, 1, 2 ve evre 3’ünün ilk yarısı boyunca yeni bir AP oluşması mümkün değildir. Çünkü evre 0’da açılıp hızla “inaktive” olan voltaj kapılı Na+ kanalları bu dönem boyunca açılmayacak ve Na+ akışına izin vermeyecektir. Absolü refrakter dönem adı verilen bu dönem bittiğinde kalp kasında yeni bir AP oluşturulabilir. Ancak artık kalp kası kasılımını bitirmiş, gevşemeye geçmiştir. Bu nedenle kalp kası iskelet kası gibi tetanize edilemez.

Rölatif refrakter dönem: Kalp kasında absolü refrakter dönem bittiğinde gevşeme artık başlamıştır ve gevşemenin sonuna dek süren “rölatif refrakter dönem” başlar. Normal kalp ritmi (sinüs ritmi) sırasında, her yeni AP, rölatif refrakter dönemin yani gevşemenin sonunda oluşur. Bazı patolojik durumlarda “rölatif refrakter dönem içinde” yeni bir AP oluşabilir. Bu durum normal ritim dışında, vaktinden önce oluşan yeni bir AP ve onu izleyen vaktinden önce bir kasılıma yol açar. Bu tip normal ritim dışı kasılımlar “ekstrasistol” olarak adlandırılır.


Kalpte Uyaran Doğuran Odaklar (Pacemaker’lar)

Sinoatriyal düğüm (SA) (KeithFlack): SA düğüm kalbin normal otomatik hareketlerinin kaynağı yani nomotop eksitasyon merkezidir. Normal kalp ritmi sinüzal ritm olup, 70-80/ dakikadır. Atriyoventriküler düğüm (AV) (AschoffTawara): Sinüs düğümünden ileti alamayınca çalışmaya başlar. AV düğümden kalkan uyaranlar atrium ve ventriküllere dağılacağından atriyum ve ventriküller aynı anda çalışır. Bu ritme nodal ritm denir, 40-60/ dakika atım sağlar. His hüzmesi ve Purkinje lifleri: Purkinje lifleri, AV demeti içinde AV düğümden ventriküllere uzanırlar. Bunlar normal kas liflerinden bile büyük lifler olup ileti hızları yüksektir: (1.5-4.0 m/ sn). Purkinje liflerindeki hızlı iletiden dolayı sinüs düğümünden kalkan ve AV düğümden geçen uyaranlar hızla ventrikül sistemine dağılırlar. Bazen His hüzmesi görevini yapamaz, bu durumda atriyumlar sinüs ritmiyle (70-80/ dk); ventriküller ise Purkinje liflerinden çıkan uyarılarla çalışır (20-40/ dk). Buna idiyo-ventriküler ritm adı verilir.

SA düğüm:

  • Farklılaşmış kardiyak miyozitler (kas hücreleri)
  • İnnervasyon:

–Parasempatik SS: N. Vagus

  • Kalp hızında ve kontraksiyonlarında azalma
  • M2-Muskarinik reseptörler

–Sempatik SS: T 1-4 Spinal sinirler

  • Kalp hızında ve kontraksiyonlarında artış
  • b1 ve b2 adrenerjik reseptörler

Kalsiyum Kanalları:

  • L-tipi

–“Longlasting”: Uzun süreli açık kalan

–Yüksek voltaj ile aktive olan

  • T-tipi

–“Transient”: Geçici açık kalan

–Düşük voltaj ile aktive olan

Otonom Sinir Sistemi Etkisi:

  • b1 adrenerjik reseptörler:

–Gs-adenilat siklaz-cAMP aktivasyonu-Ca2+ iletkenliğinde değişiklik

  • M2 muskarinik reseptörler:

–Artmış K+ iletkenliği

–Azalmış Ca2+ iletkenliği

 

Voltaj kapılı iyon kanalları Kalbin Uyarı Merkezleri ve İleti Yolakları

Voltaj kapılı iyon kanalları

    Makale Yazarı: duslerkulup2

Sizde yorum yazabilirsiniz...