Hemodinamik Hakkında Detaylı Bilgi

hemodinamik Hemodinamik Hakkında Detaylı Bilgi

hemodinamik

Hemodinamik Hakkında Detaylı Bilgi

Mekanik Cisimlerin kuvvet altındaki davranışlarını (hareket ve deformasyon) fizik dalıdır. Sıvılara ve gazlara kuvvet etkisi altındaki davranışları açısından akışkan denir. Akışkanlar, yer çekimi kuvveti gibi çok zayıf kuvvetlerin etkisinde bile şekil değiştirip, bulundukları hacmin şeklini alırlar.

HİDROSTATİK

Özkütle Maddenin birim hacminin kütlesi:  d=m/V – kg/m3, g/cm3
Bağıl yoğunluk Maddenin özkütlesinin suyun özkütlesine oranı: dx/dsu – Boyutsuz
Basınç Birbirine değen iki yüzey arasında birim alana düşen dik kuvvet (katı-katı, katı-sıvı, sıvı-sıvı, gaz-sıvı,
gaz-katı):  N/m2=Pascal, dyn/cm2
Pratikte: Sıvı için Torr, gaz için atmosfer

Hidrostatik basınç Akışkanın, ağırlığından dolayı tabanına uyguladığı basınçtır. Hidrostatik basınç; Sıvının yüksekliğine, Sıvının özkütlesine ve Yerçekimi ivmesine bağlıdır.

Ph -> Hidrostatik basınç m
Pa -> Atmosfer basıncı
Pt = Ph+Pa  Toplam basınç  Mutlak basınç
P = hdg+Pa
Kan basıncı, otomobil lastik basıncı, tank basıncı vb. ile kastedilen mutlak basınç değil, iç basınçtır.

Manometre Basıncı, bir sıvının hidrostatik basıncı ile karşılaştırarak ölçen aygıttır.
Toricelli  Atmosfer basıncı 76 cm Hg basıncı (0 metre)
1 Atmosfer = 760 mm Hg
1 Torr = 1 mm Hg = 13,6 mm H2O
Açık kollu manometre -> İç basınç + Atmosfer basıncı
Kapalı kollu manometre -> İç basınç

KAN BASINCI ÖLÇÜMÜ
* Doğrudan
* Dolaylı: Palpatuvar (palpasyon), Oskültatuvar (oskültasyon).

KOROTKOFF SESLERİ

Faz I Kan basıncı manşon basıncına eriştiğinde oluşan net seslerdir.
Faz II Manşon basıncının azalması ile sesler üfürüm veya hışırtılı hale döner.
Faz III Sesler yeniden netleşir ve şiddetlenir.
Faz IV Sesler örtülü ve hafiflemiştir.
Faz V Manşon baskısının tamamen kalktığı, türbülan akımın ve seslerin kaybolduğu fazdır.
NORMOTANSİYON, HİPERTANSİYON ve HİPOTANSİYON şeklinde sonuç adlandırılır.

Akışkan İçindeki Basınç
Pascal prensibi Sıkıştırılamayan kapalı bir akışkana uygulanan basınç, akışkanın her noktasına aynen iletilir. Sıkıştırılamayan statik bir akışkan içindeki herhangi bir noktanın basıncı hakkında:
1. Akışkanın herhangi bir noktasına dıştan uygulanan basınç akışkanın her yerinde aynıdır.
2. Akışkan içinde herhangi bir yüzeye etki yapan kuvvetler bu yüzeye diktirler.
3. Akışkan içindeki basınç derinlikle artar.

Kaldırma kuvveti Akışkan içindeki bir cisim, kaldırma kuvveti denen net bir kuvvetle yukarı doğru itilir. Kaldırma kuvvetine vücuttan bir örnek, BOS’un beyin-omurilik sistemine uyguladığı kaldırma kuvvetidir. BOS’un özkütlesi 1,007 g/cm3, beyin-omurilik dokularının özkütlesi 1,040 g/cm3’dür. O halde beyin-omurilik yapılarının BOS içindeki ağırlığı havadaki ağırlığının 1/30’u kadardır.

hemodinamik sirkulasyon Hemodinamik Hakkında Detaylı Bilgi

hemodinamik sirkulasyon

HİDRODİNAMİK

Akış hızı: Boru içinde birim zamanda alınan yoldur. Örnek: Akarsuların dar bölümleri, arter ağacı gibi. Debi Boru içindeki bir kesitten birim zamanda geçen sıvıdır. m3/s – ml/s – ml/dak – litre/s. Örnek: Aortadaki kan debisi 5 litre/dakikadır. Bernoulli yasası Borunun her yerinde sıvı basıncı ile sıvının birim kütlesine düşen enerjinin toplamı eşittir. Bir boru içindeki her noktada basınç ile birim hacme düşen toplam enerji aynıdır. Eğer boru yatay ise (h1=h2), basıncın düşük olduğu yerlerde hız yüksek, basıncın yüksek olduğu yerlerde ise hız düşüktür: Boru içindeki sıvının hızı merkezde maksimum, çeperlerde minimumdur. O halde kanın şekilli elemanları, damar kesitindeki
basınç farkı nedeniyle merkeze doğru itilirler. Newtoniyen sıvı (visköz sıvı) Bir boru içindeki sıvının debisi ile onu hareket ettiren basınç arasında doğrusal bir ilişki varsa o sıvı Newtoniyen bir sıvıdır. Su ve kanın plazması Newtoniyen sıvılardır. Kanın kendisi ise içindeki şekilli elemanlar ve diğer partiküller nedeniyle, bazen Newtoniyen
davranıştan sapar (non-Newtoniyen sıvı).

Akışkanlık Viskozitenin tersidir. (Bir sıvının viskozite katsayısı ne kadar küçükse akışkanlığı o kadar yüksektir. Örneğin: Su) Akışkanlık = 1/Poise = Rhe
Hematokrit (Ht) Kanın partikül yüzdesidir. (% 40) (Kan partiküller içerdiğinden, tam bir Newtoniyen sıvı değildir.)

Poiseuille yasası:

Kan dolaşımı araştırmacısı Dr. Poiseuille, kılcal borularda akışkanlarla deneyler yaparak bir yasa bulmuştur. Kan dolaşımında hem damarların yarıçapları, hem de kanın viskozitesi değişkendir. Bu iki nedenle damarlarda basınç ile debi arasındaki ilişki lineer değildir (basınç/debi grafiği bir doğru değildir).

Toplam direnç: Dinlenme halindeki bir yetişkinde kalp sistemik kan dolaşımına saniyede yaklaşık 100 ml kan pompalar. Aynı süre içinde aynı miktarda kan akciğerleri de dolaşır. Buna pulmoner dolaşım denir.
Sistemik dolaşımda arterler ile venler arasındaki basınç farkı 100 mm Hg dolayındadır. Bu fark, saniyede sistemik dolaşıma giren kan hacmine bölünürse sistemik dolaşımın toplam direnci bulunur. Bu direncin birimi periferik direnç birimi (PDB)’dir. 1 PDB: 1 mm Hg basıncı altında saniyede 1 ml kan akarken var olan dirençtir. Sistemik dolaşımın bu birim cinsinden direnci: Rs = (100 mm Hg) / (100 ml/s) = 1 PDB
Pulmoner arter basıncı 13 mm Hg, pulmoner ven basıncı 4 mm Hg olduğuna göre basınç farkı 9 mm Hg’dir. O halde akciğerlerin kan akımına gösterdiği direnç: Rp = (9 mm Hg) / (100 ml/s) = 0,09 PDB

Bir iletkenden geçen elektrik akımı ile bir boru içinden geçen akışkan arasındaki benzerlik:
* Potansiyel farkı (U) basınç farkına (ΔP)
* Elektrik akımı (i) akışkanın debisine (Q)
* Elektrik direnci (R) hidrodinamik dirence (Rh) karşılık gelir.
Elektrik: U=iR (ilişki lineerse Ohm yasası)
Hidrodinamik: ΔP=QRh (ilişki lineerse Poiseuille yasası)

Potansiyel farkına potansiyel gradyanı, basınç farkına basınç gradyanı denir. {Mesafe ile değişen büyüklükler için gradyan (gradient) teriminden söz edilir.} Bir direnç üzerinde elektrik akımı yönünde potansiyel düşer, boru
içinde de akış yönünde basınç düşer. Akışkanlardaki basınç gradyanı iki faktöre bağlıdır:
1. Hidrodinamik direnç (Poiseuille yasası)
2. Akış hızı (Bernoulli yasası)

Basınç gradyanına 1’in etkisi elektriktekinin aynısıdır, 2’nin etkisi farklıdır: Akış hızının yüksek olduğu kesitlerde basınç düşük, kesitin büyük olduğu yerlerde basınç yüksektir. Bernouilli yasasına göre hızın maksimum olduğu yerde basınç minimum, hızın minimum olduğu yerde basınç maksimumdur. O halde r=0 iken basınç minimum, r=R iken basınç maksimumdur.

Reynold sayısı:

Akışın laminer mi yoksa türbülan mı olduğunu ortaya koyan kriterdir. Re’nin kan için kritik değeri 1100’dür. Bu değer aşıldığında akış türbülan hale dönüşür. Kan akışı genellikle türbülan olma eğilimindedir. Bu nedenle
damarlardaki Re değeri, çoğu zaman sert borularda olduğundan daha küçüktür. Örneğin bifurkasyon bölgelerinde bu değer 200-400 arasındadır; geniş damarlarda ise aksine 2000 gibi çok büyük değerlere ulaşır. Kandaki özkütlesi 1,098 g/cm3 olan eritrositleri, özkütlesi 1,027 g/cm3 olan plazma içinde daha hızlı çöktürmek için yerçekimi ivmesi (g) yerine santrifüjlerin merkezkaç kuvvetlerinden (rω2) yararlanılır. Bu işleme sedimentasyon denir.

kan akış fizyolojisi Hemodinamik Hakkında Detaylı Bilgi

kan akış fizyolojisi

    Makale Yazarı: duslerkulup2

Sizde yorum yazabilirsiniz...