Hematopoetik Sistem Hakkında Bilgi

Hematopoetik sistem Hematopoetik Sistem Hakkında Bilgi

Hematopoetik sistem

Hematopoetik Sistem Hakkında Bilgi

Kan vücut ağırlığının % 7-9’u; Erkekte 5-6 litre, Kadında 4-5 litre ve Yenidoğanda 240 ml’dir.

Kan Hücreleri

  • Eritrositler (RBC)
  • Lökositler (WBC)

* Granulositler

– Eozinofil

– Bazofil

– Nötrofil

* Lenfosit

* Monosit

* Plazma Hücreleri

  • Trombositler (Plt)

Günlük Hücre Yapımı

  • Eritrosit: 200 x 109 /gün
  • Granülosit: 120 x 109 /gün
  • Trombosit: 150 x 109 /gün

Yerleşim Yerine Göre

1- Ekstramedüller hematopoez:

  • Prenatal dönem (normal)
  • Patolojik (ör : myelofibrosis)

2- Medüller hematopez: Kemik İliği

  •   Sarı ilik
  •   Kırmızı ilik

Ekstrameduller Hematopoez : İntrauterin (Embriyonik) Hematopoez

  • Yolk Sac: 9-10. gün
  • Karaciğer: 5-6. hafta
  • 2-3. aydan sonra: En önemli hemapoez yeri KC.  Bir miktar dalak, timus, lenf nodları

1)Mezoblastik Dönem: Hemoglobinin globin bölümü   4S  zincirinden oluştuğu  için   Gower Tip I ,bir süre sonra 2 a, 2 S  zincirinden oluştuğu için Gower Tip II  Hb adını alır.

2) Hepatik Dönem: KC hematopoezi üstlendiği   zaman başlar. Hb’in globin bölümü  2 a, 2 g  zincirinden oluşur. Fötal Hb (Hb F).

3) Myeloid Dönem: Kİ devreye girdiğinde başlar. Erişkin  Hb (Hb A)  Hb’ in  Globin bölümü 2 a (141 aa), 2 b (146 aa) zincirinden  oluşur ve yaşam boyu devam eder.

Meduller Hematopoez : Normalde intrauterin (yaklasık) 5-6. aydan itibaren kemik iliği hematopoezi üstlenmeye baslar. Önce granülopoez sonra megakaryopoez ve 3.timestrde ise eritropoez baslar. Eriskinde hematopoetik doku kemik iliğidir.  Lenfositler ise Kİ dısında da yapılırlar.

Kemik iliği

  • Sarı
  • Kırmızı ilik

Kırmızı ilik hematopoetik dokuyu içerir. Gerekli hallerde kırmızı ilik alanı genisler, sarı ilik kırmızı ilik haline dönüsür (ör: Eritropoez hemoliz veya kanamaya bağlı olarak 6-8 kat artabilir.) Eriskinde yas ilerledikçe kırmızı ilik alanı orta kattaki yassı kemiklere sınırlanır.

Erişkinde Hematopoezi, KKİ (Kırmızı Kemik İliği)’nin Üstlenmesinin Muhtemel Nedenleri

KKİ tarafından ektrameduller kan odakları inhibe edilmektedirler. KKİ’nin kanlanması özeldir, ısısı yüksektir. KKİ’de hematopoez için pozitif bir etki, diğer dokularda ise antagonist etkili olmaktadır. Stromal hücreler ideal ortam oluşturur.  Normal hematopoez için Normal Kİ ve Kök hücreler ile Hematopoetik büyüme faktörleri (HGF) gerekir. Aktif kemik iliği iki kısımdan olusur. Mikroçevre (Niche)

  1. a) Kan dolasımı
  2. b) Stroma

-stroma hücreleri

-matriks

– Hematopoetik kök hücre ve progenitör hücreler ile bunlardan gelisen hematopoetik dizi hücreleri.

Stroma hücreleri: Endotel hücreleri, Fibroblastlar, Adventisyal hücreleri, Makrofajlar, Yağ hücreleri ve Lenfosit ve plazma hücreleri.

Matriks : Fibronektin, Laminin, Kollagen, Proteoglikan( (asid mukopolisakarid), Hemonektin, Trombospondin.

Mikroçevre (Niche):

Hemopoetik progenitor hücreler stromal matriks üzerinde, tutunmuş şekilde gelişir. Kendilerine stromal hücreleri eşlik eder. Endotelindiğer tarafında bulunan kandan beslenirler. Stroma hücreleri ile etkileşim halindedirler. Stroma hücreleri ayrıca HGF (Hematopoet büyüme faktörü)  salgıılarlar. Reseptörleri aracılığı ile stromaya tutunurlar ve büyüme faktörleri ve stroma hücrelerinden uyarılırlar. Olgunlaşan hücreler KKİ’ni terkederler.

Kİ-Kan bariyeri: Kana geçiş için olgun hücreler endoteli aşmak zorundadır. Trombositler ise megakaryosit sitoplazmasından doğrudan kana geçerler. Olgunlaşan hücrede iki değişiklik olur.

(i)Adezyon resept reseptörleri kaybolur.

(ii)Deformasyon yetenekleri artar.

Kök Hücre Özellikleri: Kendi kendini yenileme özelliği vardır. Farklılalaşma özelliği vardır. Çoğalma yapabilir. Plastisite (?) Morfolojik olarak lenfosite benzer. Bu nedenle ayrım için özel işaretler tanımlanmıştır. Tüm kan hücrelerine farklılaşabilir. HGF reseptörleri ve adezyon molekülleri vardır.

Hematopoetik Kök Hücrenin Tanıtıcı Özellikleri:

  • CD 34 (+)
  • Thy-1 (+) (CD – 90)
  • Rhodaminle zayıf boyanma
  • CD-38 (-)
  • HLA – DR ( -)
  • Miktar: Kemik iliğinde tüm çekirdekli hücreler içinde  ≤ 1/100.000 – 200.000

Farklılalaşan kan kök hücreler belirli bir diziyi oluşturmaya programlanır (yönlenmiş/progenitor hücreler). Bu hücrelerde; Çok farklı dizilere yönlenebilme, Kendi kendini yenileme özelliği kaybolur. Farklılaşan hücrenin yüzey işaretlerinde ve reseptörlerinde değişimler olur (Stroma ve HBF’ler değişimde etkili olurlar). Sonuçta: Eritroidi Granülositiki Megakaryositiki Lenfoidi Monositik diziler ortaya çıkar.

Hemoglobin Zinciri Yapımı Hematopoetik Sistem Hakkında Bilgi

Hemoglobin Zinciri Yapımı

   

Düşüncelerinizi bekliyoruz :)