Eğitim Dünyası

Glomerül Membran ve Nefronda Transport Olayı

Nefronların İşlevi

Glomerül Membran ve Nefronda Transport Olayı

Vücut sıvı kompartmanlarının homeostazının devamı için Metabolik artıklar (azotlu bileşikler-üre, kreatinin ve organik asidler) Suyun ve elektrolitlerin fazlası nefronlar aracılığı ile vücut dışına atılır. Bunun için, her gün nefronlarda 180 L ultrafiltrat oluşur, bunun 1-1.5 L’si idrar olarak vücut dışına atılır. İdrarın ozmolalitesi (300-900 mOsm/kg H2O), Vücudun sıvı durumu (hidrasyon) ile ilişkili olarak 50-1400 mOsm/kg H2O,  50: dilüe idrar (büyük su volümü içinde az miktarda çözünmüş madde),  >800 konsantre idrar (en az su kaybı ile en fazla madde atılımı).

İdrarda çözünmüş maddelerin final konsantrasyonu nefronda oluşan: Glomerüler filtrasyon (pasif), Tübüler reabsorbsiyon (ağırlıklı olarak aktif) ve Tübüler sekresyon (ağırlıklı olarak aktif) olayları ile belirlenir. Her gün nefronlarda oluşan 180 L  ultrafiltratın %99’u geri emilerek, suyun ve diğer solütlerin gerekli olan miktarı vücutta tutulur.

Glomerüler Filtrasyon/Ultrafiltrasyon

Plazmanın glomerüllerdeki filtrasyon bariyerinden geçişi/süzülmesi ve İtici güç renal kan akımından kaynaklanan hidrostatik basınç (glomerüler filtrasyon pasif)

Sonuç: Glomerül kapillerlerinden süzülen plazma, Bowman aralığına  filtre olur ve Bowman aralığında ozmolalitesi plazmaya eşdeğer ultrafiltrat (primer idrar) toplanır.

Glomerüler  filtrasyonda,  Filtrasyon yüzeyi, Filtrasyon bariyerinin geçirgenliği etkilidir.

Glomerüler filtrasyon bariyeri:

Glomerül bazal membranında tip IV kollajenden oluşan 2.9 nm çaplı porlar, 15 kDa’dan küçük plazma komponentlerinin geçişine izin verir, Su ve küçük molekülleri (üre, kreatinin, glukoz, elektrolitler) filtre eden  elek işlevi görür.

Glomerüler Geçirgenlik

Büyük moleküllerin filtrasyonu  büyüklük, şekil (lineer moleküller, globüler moleküllere göre daha kolay geçer) ve elektriksel yükleri  ile ilişkilidir.

M.A. albuminden (66kDa, çapı 3.5 nm) büyük olan proteinler (yüksek molekül ağırlıklı proteinler-tüm plazma proteinleri) sağlıklı bir glomerül tarafından tutulur ve ultrafiltrata geçemezler Plazma proteinleri büyük moleküllü olmalarının yanısıra, pH 7.4’ te anyon formunda bulunurlar, glomerül bazal membranı da yapısındaki proteoglikanlar nedeni ile (–) yüklü olduğundan proteinleri iter. Düşük molekül ağırlıklı proteinlerin de (ör. Miyoglobin, 17kD ) önemli bir kısmı tutulur.

Glomerüldeki filtrasyon engelini geçebilen  az miktardaki protein proksimal tübülüslerden geri emilir. Proksimal tübülüslerdeki protein geri emilimi reseptör (megalin, kubulin) aracılıklı, Ca++ bağımlıdır. Sağlıklı bir kişide, bu mekanizma ile, filtre edilen proteinin %99’u geri emilir, böylece proteinlerin içerdikleri esansiyel amino asidler yeniden vücutta kullanılabilir.

Tübüler Sekresyon, boyutları ya da yükleri nedeni ile normal glomerül filtrasyon bariyerinden geçemeyen solütlerin eliminasyonunu kolaylaştırır. Kreatinin, K+ gibi bazı solütlerin eliminasyonunu selektif olarak arttırmayı sağlar : Böbrek yetmezliğinde artan plazma kreatinini düşürmek için tübüllerden kreatinin sekresyonu arttırılır. Proksimal tüpler, nefronun en aktif bölümüdür. Glomerüllerden süzülen filtratın %60-80’i çeşitli transport mekanizmaları ile proksimal tüplerden peritübüler kapillere geri emilir. İdrardaki maddelerin miktarları çeşitli tübüler transport mekanizmaları ile belirlenir.

TÜBÜLER TRANSPORT MEKANİZMALARI

Aktif transport (primer ve sekonder) (elektrokimyasal gradiente karşı, enerji ve taşıyıcı protein  gerektirir)

Pasif transport (basit difüzyon ve kolaylaştırılmış difüzyon (gradient yönünde, enerji gerektirmez,)

Primer aktif transport

Solütün membrandan geçişi doğrudan enerji ile eşleşmiştir. Klasik örnek: Na+,K+-ATPaz pompası. Nefrondaki temel transport mekanizması Na+,K+-ATPaz pompası (bazolateral membranda lokalize): primer aktif transport, Renal Na+ geri emiliminin %99’u bu mek. ile olur.

Diğer primer aktif transport mekanizmaları:

  • Ca+2-ATPaz, (proksimal tübül, reabs.)
  • H+-ATPaz, (nefronun tüm bölümlerinde H+ sekr.)
  • H +,K+-ATPaz (proksimal ve distal tübül, toplayıcı kanallar K+ reabs., H+ sekr.)

Sekonder aktif transport- Na bağımlı

Primer aktif transport mekanizmalarının oluşturduğu iyonik gradiyentler (Na konsantrasyon gradienti) hücre membranlarını polarize ederek sekonder aktif transport olayları için gerekli enerjiyi/itici gücü oluştururlar.

Simport=Kotransport veya Antiport/exchanger/değiştirici

Ör: proksimal tübüllerde

*Sodyum-glukoz kotransporter, (simport)

*Sodyum-aminoasid kotransporter,  (simport)

*Sodyum-hidrojen exchanger, (antiport)

*Sodyum-kalsiyum exchanger (antiport)

Pasif transport- 2 tip

¢Basit difüzyon (konsantrasyon gradienti boyunca, taşıyıcı pr. gerekmez) Ör. su, üre, Cl-

¢Kolaylaştırılmış difüzyon (konsantrasyon gradienti boyunca, taşıyıcı pr. gerekli) Ör:  – glukoz transportu (GLUTlar)

– İyon ve su kanalları

Proksimal tüplerde : Vücudun yeniden kullanabileceği besin maddeleri (glukoz, amino asidler), elektrolitler ve suyun büyük kısmı peritübüler kapillere geri emilirken, Üre ve kreatinin gibi yeniden kullanılamayacak metabolik atıklar tübül lümeninde kalır. Sonuçta : proksimal tüplerde, miktarı azalmış, içeriği değişmiş ancak ozmolalitesi plazmaya benzer bir filtrat (su da eşit oranda geri emildiği için) oluşur.

Henle: Filtre edilen NaCl ‘ün %15–25’i Henle’nin çıkan kolunda geri emilir. İnen kol suya geçirgen (aquaporin-1). Çıkan kolun suya geçirgenliği çok düşüktür.

Toplayıcı kanalda Na+ geri emilimi aldosteron kontrolünde: Aldosteron bazolateral membrandan hücre içine girerek sitoplazmik mineralokortikoid reseptörüne bağlanır, ardından nukleusa geçerek sodyum geri emiliminde rol alan proteinleri kodlayan genlerin transkripsiyonunu uyarır. Sodyum geri emilimi artar. Apikalden Na+ girişi pasif: (amiloride-duyarlı, Na+kanalından, bazolateralden çıkış aktif-Na+/K+-ATPaz

Glomerül Süzme Hızı

duslerkulup2

Duslerkulup olarak 2010 Nisan ayından itibaren yayın hayatımıza başlamış bulunmaktayız.Güvenirliği, kaliteyi, tarafsızlığı, eşitçiliği vizyonumuz olarak belirledik ve bundan şaşmadık.Günümüzün ihtiyaçlarını belirleyip en uygun şekilde sunmaya başladık ve kısa sürede popülitemizi yükselttik ve yükseltmeye devam edeğiz. :)

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu
<?php bloginfo('name'); ?> <?php wp_title(); ?>