EKG’nin Vektör Analizi Hakkında Bilgi

EKG vektör analizi EKGnin Vektör Analizi Hakkında Bilgi

EKG vektör analizi

EKG’nin Vektör Analizi Hakkında Bilgi

Frontal düzlem derivasyonlarının (ekstremite derivasyonları) kalbi görüş açıları grafik üzerinde bir araya getirildiğinde ortaya hekzaksiyel referans sistemi (HRS) çıkar. Her derivasyon, kalbi, (+) elektrodun yerleştiği noktadan izler!

Kalpte aksiyon potansiyeli ilerlerken, belirli bir anda ortaya çıkan anlık elektrik akımının yarattığı anlık elektrik potansiyel fark anlık ortalama vektör ile gösterilir. Vektörün yönü: (-) depolarize alandan başlar, (+) polarize alanı işaret eder. Vektörün uzunluğu: elektrik potansiyelin büyüklüğü (voltaj) ile doğru orantılıdır.

Eğer EKG kaydı ve dolayısıyla anlık potansiyeller biliniyor ama anlık ortalama vektör merak ediliyorsa: DI, DII, DIII’de, aynı ana ait potansiyeller HRS’e «milimetre» olarak işlenir (B, C, D). Her üç vektöre ait dik doğrular çizilir. 3 dik doğrunun kesişim noktası, anlık ortalama vektörün sonunu ve yönünü belirler. Anlık ortalama vektör [dik açılı üçgenlerde pitagor formülü ile hipotenüs uzunluğu (anlık ortalama vektörün uzunluğu) da hesaplanabilir veya cetvelle ölçülebilir!]

Eğer anlık ortalama vektör  biliniyor ama derivasyonlardaki anlık potansiyeller merak ediliyorsa: vektör A’dan her üç derivasyona ait ekseni dik kesen doğrular çizilir. Bu doğruların derivasyon eksenlerini kestikleri nokta o derivasyonun kaydettiği anlık potansiyelin yönünü ve voltajını belirler.

SONUÇ:

Belirli bir anda kalpte oluşan ortalama vektör, bir derivasyonun eksenine paralelleştikçe kaydedilen voltaj artar; tam paralel olduğunda o derivasyonda maksimum voltaj (potansiyel) kaydedilir. Ortalama vektör derivasyon eksenine dikleştikçe kaydedilen voltaj küçülür! Vektör, derivasyon ekseninin negatif ucunu işaret ediyorsa negatif voltaj; pozitif ucunu işaret ediyorsa pozitif voltaj kaydedilir.

Ventrikül kası depolarize olmaya başladıktan 0.01 sn sonra: Ventrikül kası yeni depolarize olmaya başlamıştır; interventriküler septum depolarize; depolarize alanlarla polarize alanlar arası potansiyel fark az  → anlık elektrik akımının (anlık ortalama vektörün) boyu kısa ve yönü (~+61o) → standart ekstremite derivasyonlarında anlık potansiyeller (+) ve düşük → anlık ortalama vektör DII’ye daha paralel (max voltaj), DI ve DIII’ e dik!

Ventrikül kası depolarize olmaya başladıktan 0.02 sn sonra: Depolarizasyon apekse doğru ilerler → ventrikül kasının yarısı depolarize → potansiyel fark maksimuma ulaştı → anlık potansiyeller maksimuma ulaşır → anlık ortalama vektör maksimum uzunlukta ve sola doğru (~+61o); her üç derivasyonun voltajı arttı; DII, DI ve DIII’ den daha yüksek bir voltaja sahip.

Ventriküller depolarize olmaya başladıktan 0.035 sn sonra: Ventrikül miyokardının büyük çoğunluğu depolarize oldu → depolarize ve polarize alanlar arası oran 1:1 değil → anlık ortalama vektör kısaldı → derivasyonlarda anlık potansiyeller azaldı → vektör daha sola döndü (~+59o) (sol ventrikül kas kitlesi sağdan daha fazla; depolarizasyonu daha uzun sürer; solda henüz depolarize olmamış alanlar var) → DI ve DIII karşılaştırılırsa, vektör DI’e daha paralel, DIII’e dikleşir → DI, DIII’den daha yüksek potansiyel kaydededer. Ancak vektör hala DII’ye en paralel → en yüksek potansiyeli kaydediyor.

Ventriküller depolarize olmaya başladıktan 0.05 sn sonra: Ventriküllerde depolarize olmamış son bölge ventriküllerin bazal (taban) bölümüdür → anlık ortalama vektör çok kısadır; yönü ventriküllerin soluna ve bazal (taban) bölümüne dönmüştür → DII ve DIII’de (-) potansiyel kaydedilir; DI (+)’tir. Einthoven kanunu!

Ventriküller depolarize olmaya başladıktan 0.06 sn sonra: Tüm ventrikül kası depolarizedir → polarize alan kalmamıştır → kalbin etrafında elektrik akım kalmamıştır → potansiyel fark söz konusu değildir → ortalama anlık vektör sıfırdır → tüm derivasyonlarda voltajlar sıfır çizgisine döner.

VEKTÖRKARDİYOGRAM

Kalpte AP ilerlerken onun yarattığı elektrik akımlarına ait anlık ortalama vektörlerin an ve an yazdırılışına vektör kardiyogram adı verilir. Günümüzde rutin kullanımda eski geçerliliğini yitirmiştir.

ORTALAMA QRS VEKTÖRÜ VE VENTRİKÜLLERİN ORTALAMA ELEKTRİK EKSENİNİN HESAPLANMASI

Ventrikül depolarizasyonun çoğunluğu boyunca elektrik akımının yönü (negatif → pozitif) ventriküllerin tabanından apekse doğrudur. Ventrikül depolarizasyonu boyunca oluşan elektrik akımının ağır basan yönü ortalama QRS vektörü olarak bilinir! Ortalama QRS vektörü, ventriküllerin ortalama elektrik eksenini belirler. Başka bir deyişle: ventrikül depolarizasyonu boyunca oluşan tüm anlık ortalama vektörlerin ortalaması ventriküllerin ortalama elektrik eksenidir! Normal ventriküllerin ortalama elektrik ekseni yaklaşık +59o’dir. Ventriküllerin ortalama elektrik ekseni, standart bipolar ekstremite derivasyonları olan DI ve DIII kullanılarak hesaplanır!

1.DI ve DIII’deki birer QRS kompleksi seçilir. Her birinde R dalgasının boyu ve S dalgasının boyu mV cinsinden hesaplanır.

2.Her QRS için R’nin voltajı ile S’nin voltajı arasındaki fark alınır [R daha büyükse, fark (+) tarafa, S daha büyükse, fark (-) tarafa işlenir]: DI ve DIII’deki her QRS için net bir potansiyel elde edilir.

3.Hekzaksiyel referans sistemi üzerinde, DI ve DIII’e ait net potansiyeller, (+) veya (-) oluşlarına dikkat edilerek işaretlenir («milimetre» olarak).

4.DI ve DIII’deki net potansiyel vektörlerinin ucundan dik çıkan iki çizgi çizilir.

5.İki dik çizginin kesişim noktası ortalama QRS vektörünün sonlandığı noktadır!

Normal ventriküllerin ortalama QRS vektörünün yönü (ventriküllerin elektrik ekseni) yaklaşık +59o’dir. Kalbin toraks içindeki yerleşiminde, ventriküllerdeki ileti yollarında ve miyokard içinde bireysel anatomik farklılıklar gözlenebilir → -30o ile +90o (bazı kaynaklar 110o’ye dek) arası normal kabul edilir. Bundan sonra anlatacağımız derivasyon bilgileri, genel olarak, ventriküllerin ortalama QRS vektörünün (ventriküllerin elektrik ekseninin) +59o olduğu durumlar için geçerlidir. Ortalama QRS ekseninde (normal sınırlar içinde bile olsa) oynamalar, birazdan anlatılacak olan EKG derivasyonlarında farklı kayıtların alınmasına yol açar.

Ventrikül depolarizasyonu EKGnin Vektör Analizi Hakkında Bilgi

Ventrikül depolarizasyonu

    Makale Yazarı: duslerkulup2

Sizde yorum yazabilirsiniz...