Diyarbakırın Çınar İlçesi Hakkında Detaylı Bilgi

20168634py3 Diyarbakırın Çınar İlçesi Hakkında Detaylı Bilgi
İlçemiz Diyarbakır havzasının güney kesiminde Diyarbakır Mardin arasında yer almaktadır. İlçenin kuzeybatısında Diyarbakır İl Merkezi,batısında Şanlıurfa/Siverek ve Viranşehir; Güney ve Güneybatısında Mardin/Mazıdağı ve Derik; Doğusunda ise Mardin/Savur ve Diyarbakır Bismil İlçeleri vardır. 1.952 Km2’lik yüzölçümüyle coğrafi alan itibariyle Diyarbakır’ın en büyük ilçesidir. Rakımı 660 metre olan İlçenin Diyarbakır Merkezine olan uzaklığı 32 km.dir.[/b]

İlçede kışın kabarıp yazın kuruyan akarsulardan başka önemli a­karsu olarak Göksu Çayı ile Dilaver Çayı vardır. Durgun su kaynakları olarak ise Beş­pınar,Yukarı Ortaviran ve Künreş Göletleri ve Göksu Barajı vardır. İlçemizde yazları sıcak ve kurak kışları soğuk ve yağışlı olan karasal bir iklim hakim olup, yıllık ortalama yağış miktarı 400 metreküptür. İlçeye bağlı Ballıbaba Köyü yakınlarında zengin fosfat yataklarına rastlanmıştır.İlçe merkezi 6 mahalleden oluşup 1 Belde, 72 Köy, 58 mezra ve 14 Kom’dan oluşan bir ilçe şeklindedir. İlçede geniş araziler bulunmaktadır, bu sebeple ilçemizde tarım ve hayvancılık ilçe ekonomisinin en önemli bölümlerini oluşturmaktadır. İlçe topraklarının % 46’sı tarıma elverişli bölümden oluşmaktadır. Bölgede açılan Göksu Sulama Barajının hizmete girmesiyle sulu tarımda da büyük ilerleme kaydedilmiştir. Çınar ilçesinde başlıca tarım ürünleri Pamuk, Pirinç, Buğday, Arpa, Mercimek ve Nohut’tur. Yine ilçemiz sınırları içerisinde bir bölümü kalan Karacadağ bölümü de yaşayan Halk özellikle Hayvancılıkla uğraşarak geçimlerini sağlamaktadır. İlçe Merkezinin ortasında Özellikle sınır Ticaretinin çok gelişmiş olduğu Irak ve Suriye’den gelen araçların Transit yol olarak kullandıkları yol olan ve Mardin’i Diyarbakır’a bağlayan yol geçmektedir. Çınar ilçesinin merkezinde ve bazı bölgelerinde yeşil Akdeniz maki tipi ağaçlık bölgeler bulunmaktadır. Çınar son yıllarda açılan barajlarla birlikte ileriki yıllar için Yeşil bir çehreye hazırlanmaktadır. Çınar İlçe sınırından geçen Dicle Nehri kıyılarında ve Reşan çayı etrafında bulunan kısımlarda birçok çeşit ağaca rastlamak mümkündür

Diyarbakir Cinar Diyarbakırın Çınar İlçesi Hakkında Detaylı Bilgi
Çınar ilçesinin tarihçesi, Diyarbakır İli tarihçesine paralel bir durum arz eder. İlçe birçok uygarlığa yerleşim merkezi olmuştur. İlçedeki bazı köy isimlerinden İlçenin çok eski bir yerleşim biri­mi olduğu ortaya çıkmaktadır.
İlçemize bağlı `Huri-Hurik` (Sırımkesen Köyü) ile Beneklitaş Köyüne doğru geçit veren `Bestahuriyan` (Huri­ler Deresi)`nin Milattan önce 1500 – 3000 yılları arasında bu yöreye egemen olan `Huri Devleti` zamanından izler taşıdığı anlaşılmaktadır.
Yöreye sonraları Mitaniler, M.Ö. 1250?lerde ise Asurların egemen ol­dukları anlaşılmaktadır.
Yöre, daha sonra Med?ler, Pers?lerin, Makedonya?lıların, Selevkos?ların ve Part?ların egemenliğine girmiştir.
M.Ö.3. yüzyılda Roma egemenliğine girmiş ve Roma egemenliği, M.S.4.yy?la kadar sürmüştür.
Hazreti Ömer döneminde 639 da İslam Egemenliğine,
1085?te Sultan `Berkyaruk` zamanında Selçukluların egemenliğine gir­di.
Daha sonra İnaloğulları, Artukoğulları ve Eyyubilerin Egemenli­ğinde kalan yöre, daha sonra Anadolu Selçukları, İlhanlı ve Timur ege­menliğine girdi.
Yönetimi Timur`dan alan Akkoyunlular 1502 de Safavi Hükümdarı Şah İsmail`e yenilince, yörenin hakimiyeti Safevilere geç­tiyse de halk bu hakimiyeti tanımayıp Yavuz Sultan Selim`e bağlılık­larını belirtti.
Çaldıran Seferinden sonra 1515?te Osmanlı İmparator­luğuna bağlanan bölgede 1.Dünya Savaşından sonra düşman işgali olma­mıştır
Çınar, Diyarbakır ilinin bir ilçesidir. Cumhuriyetin ilk yıllarında Diyarbakır merkeze bağlı şirin bir köy olan Çınar, 23 Haziran 1937 yılında, 3223 sayılı kanun ile bağım­sız ilçe haline gelmiştir.
Önceleri adı Melkis olup, merkezi daha sonra Hanakpınar Köyü yakınlarına taşınan ilçenin, 1937?den önce adı `Akpınar` ve `Hanakpınar` olarak bilinmekteydi.
İlçe, 1939 -1950 ara­sında Bulgaristan ve Kudüs`ten gelen göçmenlerin bölgeye yerleşmeleri ile büyümüş ve gelişmeye başlamıştır

İlçemizde yazları sıcak ve kurak kışları soğuk ve yağışlı olan Karasal bir iklim hakim olup, yıllık ortalama yağış miktarı 400 metreküptür. İlçeye bağlı Ballıbaba Köyü yakınlarında zengin fosfat yataklarına rastlanmıştır. Çınar; 6 mahalleden oluşup 1 Belde, 92 Köy, 72 mezra ve 16 Kom`dan oluşan bir ilçe şeklindedir. İlçe Merkezinin ortasında özellikle sınır ticaretinin çok gelişmiş olduğu Irak ve Suriye`den gelen araçların transit yol olarak kullandıkları Mardin`i Diyarbakır`a bağlayan yol geçmektedir.
Çınar ilçesinin merkezinde ve bazı bölgelerinde yeşil Akdeniz maki tipi ağaçlık bölgeler bulunmaktadır.
Çınar, son yıllarda açılan barajlarla birlikte ileriki yıllar için Yeşil bir çehreye hazırlanmaktadır.

Çınar İlçe sınırından geçen Dicle Nehri kıyılarında ve Reşan çayı etrafında bulunan kısımlarda birçok çeşit ağaca rastlamak mümkündür.
25448201re5 Diyarbakırın Çınar İlçesi Hakkında Detaylı Bilgi
Sünnet Geleneği: Sünnet, erkek çocukların erkekliğe ilk adımı olarak kabul edildiğinden, oldukça önem verilir. Sünnet öncesi aile yakın çevresinden bir Kirve seçilir. Sünnet kıyafeti dahil, düğününün bütün masrafları kirve tarafından karşılanır. Eş dost davet edilir, mevlit okunur yemekler yenir. Çocuk sünnet olurken kirve onu tutar ve sünnet yapılır. İlk önce kirve takısını takar, daha sonra misafirler ve akrabalar hediyelerini verirler. Kirve artık aileden biridir.
Düğünler :

Bölge genelinde olduğu gibi, Çınar?da da görücü usulü halen mevcuttur. Evlenmeyen erkeğin toplumdaki yok denecek kadar zayıftır. Aile kutsaldır ve berekettir.

18 ? 19 yaşlarına gelen genç erkeğin ailesi, gencin rızasını alarak kız aramaya başlarlar. Öncelikle kız ailesinin kendi ailelerine denk olması, kızın bir evi idare edebilecek nitelikte çalışkan, düzenli görgülü, namuslu ve büyüklerine saygılı olmalı ve evlenecek gencin beğenebileceği güzellikte olmalıdır. Bu vasıflara sahip kız bulununca hatırı sayılır yaşlı bir bayan kız evine gönderilir ve bu niyetleri uygun bir şekilde iletilir. Kız tarafı da oğlan hakkında bilgi edinmek ve aile arasında değerlendirmek için üç gün süre istenir.

Kız tarafı bu evliliği uygun bulduğu takdirde üç gün sonra aracı kadına evet cevabını iletir.Bunun üzerine oğlan babası, yakın akrabaları ve hatırı sayılır birkaç aile dostuyla birlikte, önceden kararlaştırılan belirli bir gün ve saatte kız evine gidilir, kız babası ve yakın akrabaları hazır bulunurlar. Hal hatır sorulduktan sonra oğlan babası veya usul bilen, hitabeti iyi biri tarafından konu açılır ve Allah`ın emri Peygamberin kavliyle kız istenir.

Sıra başlık parasına (Kesi-Biçi) gelir. Anlaşma sağlandıktan sonra söz kesilir ve dua okunur, saadet temenni edilerek kalkılır. Karşılıklı kız alışverişi (Berdel) olursa başlık parası istenmez.

Söz kesiminden sonraki bir hafta içinde kız tarafına şeker ve şerbet gönderilir, üç gün sonra oğlan şerbet içimine davet edilir. Bundan sonra başlık ve nişan gönderilir, kız tarafı da çeyiz hazırlamaya başlar. Çeyiz hazırlanınca düğün tarihi tespit edilir ve düğün gününden bir hafta evvel kız evine mum ve kına gönderilir. Bu arada çeyiz üç gün süreyle kız evinde sergilenir, üç gün sonra kaldırılarak listesi çıkarılır ve taraflarca imzalanarak, liste kız babasına verilir. Çeyiz merasimle damat evine gönderilir.

Bundan sonra oğlan evinde düğün hazırlıkları, kız evinde de kına gecesi hazırlıkları yapılarak, davet edilecekler belirlenir. Gelinin damat evine gideceği günün arifesinde akşam kına gecesi yapılır. Kına gecesine iki tarafın yakın akrabaları ve dostları çağırılır, çalgıcı kadınlar temin edilir, türlü yemişler ve çörekler yenir. Türküler, maniler söylenir, eğlenceler düzenlenir, oyunlar oynanır ve geline kına yakılır. Kına yapıldıktan sonra gelin odasına çekilir, eğlence geç saatlere kadar devam eder, ertesi gün düğün başlar.

Düğün günü öğlene doğru gelin evine sağdıç katı denilen gelinlik takımı gönderilir.
Bu takım; gelinlik, rob, duvak, tel, iç çamaşırlar ve çoraptan oluşur.
Gelin bir sini (büyük tepsi) içine oturtularak giydirilir, ikindi vakti damat evinden bir kadın topluluğu gelini almaya gelir. Giydirilme ve süslenme bitince perçemleme faslına geçilir. Geline gümüşle süslenmiş Bağdatları ve kere bant tabir edilen simli bir çarşaf giydirilir, başına peçe yerine al bir yazma örtülür, başına şemsiye açılarak yavaş yavaş vedalaşarak damat evine yollanır. Damat yatsı zamanı geleceği için, gelin odasına götürülür, oda kapısında bir hanım başının üzerinde bir kılıç tutar, gelinin eline bir yumurta verilir, gelin kapının eşiğine çalarak yumurtayı kırar ve içeri girer.

Bu arada başka bir evde de damat hazırlanmaktadır. Damadın misafirleri bir odada eğlenirken, damat da yanında sağdıcı ve birkaç arkadaşıyla ayrı bir odada tıraş olur, tıraştan sonra damat giydirilir. Hareket zamanı geldiğinde bir konula bekâr, diğer koluna da evli bir arkadaşı girer, ilahiler, naatlar okunarak yola çıkılır, evin önüne gelindiğinde sırtına bir tokat vurularak içeri itilir. Evine giren damat büyüklerin ellerini öper. Damadın kız kardeşi, yoksa mahremlerinden bir hanım başının üzerinde Kuran?ı kerim tutarak koluna girer onu odasına götürür.

FOLKLORİK YAPI :

Çınar, Diyarbakır?ın genelinde olduğu gibi çok zengin ve çeşitli folklora sahiptir. İlçe ve köylerinde geçmiş medeniyetlerin birikimlerinden oluşan köklü ve geniş bir kültür mevcuttur. Köylerde dokunan kilim ve sicimlerde, heybe çorap ve keçelerinde işlenen renk renk motifler, tarihin derinliklerinden gelme çeşitli sembollerin canlı ve sıcak birer örneklerini sunar.

Yörede oynanan halk oyunları:

Esmer, Delilo, Tik, Gorani, Lorke, Çaçan adı taşıyan halk oyunlarında, yöre insanının atadan kalma kahramanlıklarını birer renk ve ahenk cümbüşü halinde günümüze taşıdığı görülür.

Çalgı aletleri olarak;

Bağlama, Santur, Kaval, Çağırtma, Zil, Maşa ve Tef kullanılırken, günümüzde Darbuka ve zili de bunlara eklenmiştir. Bu gün bu çalgılardan çoğu bilinmemektedir. Halk oyunları geçmişte olduğu gibi bu gün de davul zurna ile oynanır.

Erkek Giysileri :

Erkek giysileri, meslek gruplarına ve zenginlik durumuna göre değişirdi. Genellikle erkekler; Şar?i, Yedi Veziri, Mol Elmedin, Mantin, Aki denen kumaşlardan yapılmış önü yırtmaçlı entari giyer, bellerine yazın Ağabani, kışın Şal kuşak bağlarlardı. Bir kısım halk da Şalvar giyer, üstüne de işlik denen gömlek ve kırkdüğme yelek giyilirdi. Başlarına ise Dafles veya Fes giyer, etrafına ağbani sarık veya puşu sararlardı. Kışın bu elbiselerin üzerine kürk, hırka veya aba alınırdı. Ayaklarına Kalıç, Fotin, Puçuklu Kundura veya Yemeni giyilirdi.

Kadın Giysileri :

Kadın giysileri çok gösterişli ve renklidir. Diba, Atlas ve Canfes mantin denen ağır ve ünlü kumaşlardan entari giyer, bele gümüş kemer bağlanırdı. Kışın kadife, ağır yünlü kumaşlardan, atlastan entari üzerine işlemeli hırkalar giyilirdi. Entariye fistan veya zübun denir, başlarını fitos veya kundak başı denen şekilde bağlar, etrafı oyalı çit (yazma) veya oyalı garz (bir nevi krep) kullanırlardı. Boyunlarına altın haplar, yahut 4-5 korlu (sıralı) kişniş gerdanlık takar, kollarını Diyarbakır?ın ünlü hasır bileziği süslerdi.
Gezmelerde gümüş işlemeli veya sade mantin çarşaf örtünür, yüzlerine peçe çekerlerdi.

Halk İnanışları :

Yol üzerinde kaplumbağa ve tavşan?a rastlanması uğursuzluk sayılır.
Geceleri tırnak kesilmez.
Evin süprüntüleri, gece dışarı atılmaz. Bunun evin hayır ve bereketinin azalmasına neden olacağına inanılır.
Cuma gecesi dikiş dikilmez, Cuma namazına kadar ev süpürülmez.
Çarşamba günleri yıkanmak doğru değildir. Ağrı ve sızıları davet eder.
İki Bayram arasında nikah kıyılmaz. Bu nikahın uğur getirmeyeceğine inanılır.
Konuşurken veya bir temennide bulunurken, aksırılır ya da ezan okunursa o işin olacağına işaret sayılır.
Baykuşun ötüşünü görmek uğursuzluktur. O evin virane olacağına inanılır.
Ateşe su dökerek söndürmek caiz değildir.
Geceleri sakız çiğnenmez.
Yeni doğan bebeği cinlerin kötülüğünden korumak için, yattığı oda kırk gün boyunca aydınlatılır ve yastığına iğne takılır.
cinar Diyarbakırın Çınar İlçesi Hakkında Detaylı Bilgi

    Makale Yazarı: duslerkulup2

Görüşler

  1. turgutlar

    Cevapla

Sizde yorum yazabilirsiniz...