Burun Akıntısı, Öksürük ve Balgam Şikayetlerine Yaklaşım

banner konu içi nre Burun Akıntısı, Öksürük ve Balgam Şikayetlerine Yaklaşım

Solunum Anatomisi Burun Akıntısı, Öksürük ve Balgam Şikayetlerine Yaklaşım

Solunum Anatomisi

Burun Akıntısı, Öksürük ve Balgam Şikayetlerine Yaklaşım

VAKA:

  1. T., 18 y, erkek, öğrenci Hatay doğumlu, İzmir’de yaşıyor.

Özgeçmiş: Sigara içmiyor, 4 yıldır allerjik rinit tanısı (+)

Soygeçmiş:  Anne – astım tanısıyla tedavi görüyor.

4 yıldır bahar aylarında burun akıntısı var. Son 1 yıldır 3-4 kez tekrarlayan ataklar; Nefes darlığı (dispne),  Göğüste sıkışma hissi,  Hırıltılı solunum,  Öksürük, Balgam çıkarma şeklindedir. 1 kez acil servise başvuru öyküsü mevcut. Acil servise başvurduğunda acil hekimi bronş astması ? ® Göğüs Hastalıkları polikliniğine başvurması söylenmiş. Yakınmaları İzmir’e geldiğinden beri artmış. Sigara dumanı, parfüm, toz ve polenler ® öksürük, nefes darlığı

SOLUNUM YOLLARI

Üst solunum yolları

  • BURUN
  • SINUS PARANASALIS
  • NASOPHARYNX
  • LARYNX

Alt solunum yolları

  • TRACHEA
  • BRONCHUS
  • BRONCHIOLUS
  • ALVEOL

NASUS (BURUN): Havanın Temizlenmesi, Havanın Nemlendirilmesi, Havanın Isıtılması, Koku Duyusu ve Savunma Mekanizması gibi görevleri vardır.

DIŞ DUVAR:

  • Concha nasalis inferior
  • Meatus nasi inferior
    • Apertum ductus nasolacrimalis
  • Concha nasalis medius
  • Meatus nasi medius
    • Sinus maxillaris, sinus frontalis
    • Cellulae ethmoidales ant. et medii.
  • Concha nasalis superior
  • Meatus nasi superior
    • Cellulae etmoidalis posteriores
  • Recessus sphenoetmoidalis
    • Sinus sphenoidalis

VESTİBÜL: Nazal kavitenin en önündeki genişlemiş kısımdır. Kornifiye olmamış çok katlı yassı epitel. Lamina propriada çok sayıda yağ ve ter bezleri bulunur. Vibrissalar büyük kirlilikleri tutar.

NASAL FOSSALAR: Nasal septum ile ayrılmış iki kavernöz yapıdan oluşur.  Odacıkların lateral duvarlarında konkalar yerleşir. Orta ve alt konkalar tipik solunum epiteli ile örtülüdür. Üst konka ise havadaki koku partiküllerinin alınıp yorumlandığı Olfaktorik epitel ile döşenmiştir. Konkaların lamina propriasında havanın ısınmasını sağlayan genişlemiş venöz pleksuslar vardır. Erektör Cisimcikleri oluştururlar.

RİNİT: Nazal membranın inflamasyonudur. Burun akıntısı (rinore) , hapşırma , burunda kaşınma ve/veya postnazal drenaj ile karakterizedir.  Etyolojisine göre;      

  1. Allerjik Rinit:

Mevsimsel Rinit

Uzun Süreli Rinit

  1. Non-allerjik Rinit:

Enfeksiyöz Rinit (akut ve kronik)         

Rinitin yayılma yolları:

  1. Lamina cribriformis – fossa cranii anterior
  2. Choanna – nasopharynx,retropharyngeal
  3. Tuba auditiva – orta kulak
  4. Delikleri yoluyla – paranazal sinuslere
  5. Ductus nasolacrimalis – gözyaşı sistemi

PARANASAL SİNÜSLER : Frontal, maksiller, etmoid ve sfenoid kemiklerin  içindeki kör boşluklardır. Daha az sayıda goblet hücresi içeren ince bir solunum epiteli ile örtülüdür. Lamina propriada az sayıda bez bulunur.  Periosteumla devam eder.

Kafa Kemikleri Burun Akıntısı, Öksürük ve Balgam Şikayetlerine Yaklaşım

Kafa Kemikleri

SİNÜZİT:  Paranazal sinüslerin , virüs – bakteri – mantar enfeksiyonları veya allerjik reaksiyonlara bağlı inflamasyonudur. Kronik Sinüzit & Allerjik hastalık  ???

ÖKSÜRÜK: Farinks, larinks, trakea, karina, ana bronşlar, daha nadir olarak da nazal kavite,dış kulak yolu, plevra, diyafragma ve  gastrointestinal sistemin içinde yer alan İrritan reseptörlerin  uyarılması sonucu oluşan  refleks bir mekanizmadır.  İRRİTAN RESEPTÖRLER,  İrritan bir maddeye veya aşırı sekresyona  Mekanik,Kimyasal,Termal veya  Elektriksel uyarılara HASSASTIRLAR.

Öksürük Refleksinde yer alan reseptörler

  1. Mekanik reseptörler
  • Dokunmaya duyarlı
  • Larinks, trakea ve karinada yoğun
  1. Kimyasal reseptörler
  • Toksik ve kötü kokulu gazlara duyarlı
  • Larinks ve bronşlarda yoğun

Öksürük Nasıl Gerçekleşir ?

  1. Hızlı bir inspirasyon ile akciğerleri büyük miktarda (2.5 L) havanın alınması
  2. Glottisin kapanması ile birlikte abdominal ve ekspiratuar kasların güçlü kontraksiyonu
  3. İntratorasik basıncın 100mmHg ya yükselmesi
  4. Glottisin bu aşamada açılması ve havanın patlar tarzda (965 km/saat) dışarı atılması

Öksürük, havayollarındaki yabancı materyal ve aşırı  sekresyonların  temizlenmesine  yardımcı ÖNEMLİ BİR SAVUNMA MEKANİZMASIDIR. Bozulmuş mukosiliyer klirens ve aşırı  sekresyonlara bağlı mukusun atılımını,  İnhale materyalin büyük kısmının,  Ödem sıvısı veya enfekte materyalin temizlenmesini SAĞLAR . Etkili bir öksürük  havayolu duvarına yapışan mukusun hareketliliğine, yüksek akım hızlarına  ve  intratorasik basınç  elde etme  yeteneğine bağlıdır. Öksürüğün etkisizliği  Solunum  kaslarının  yorgunluğuna veya  mukusun yüzey adhesiv özelliklerinin  değişkenliğine bağlıdır .

Öksürük Sınıflaması

AKUT ÖKSÜRÜK

  • 3 haftadan kısa süreli

SUBAKUT ÖKSÜRÜK

  • 3 – 8 hafta   süreli

KRONİK ÖKSÜRÜK

  • 8 haftadan uzun süreli

Akut Öksürük Nedenleri

En Sık; Soğuk algınlığı, Akut bakteriyel  sinüzit,  Boğmaca,  KOAH alevlenmesi,  Allerjik rinit, İrritasyon rinitidir.

Daha Az sıklıkla; Astım,  Konjestif kalp yetmezliği,  Pnömoni ,  Aspirasyonlar  ve  Pulmoner embolidir.

Kronik Öksürük Nedenleri        

  • Astım
  • Gastroözofagiyal reflü (GÖR)
  • Post nazal akıntı sendromu (PNAS)

Solunum yolları sekresyonları  mukosiliyer aktivite ile trakeobronşiyal  ağaçtan orofarinkse taşınır ve buna balgam denir.

Balgam İncelemesi

  • Makroskobik incelemede balgamın;

– Günlük miktarı,

– Kıvamı,

– Rengi,

– Kokusuna dikkat  edilmeli07

  • Mikroskobik inceleme

Balgamın Değerlendirilmesi

Rengi:

  • Yeşil, sarı ® Enfeksiyon
  • Gri, siyah ® Toz inhalasyonu,sigara
  • Pas rengi ® Pnömokoksik pnömoni
  • Vişne çürüğü ® Klebsiella pnömonisi
  • Pembe, kırmızı ® Hemoptizi

Kokusu:

  • Kötü kokulu ® anaeroblar

MUKUS: Goblet hücreleri tarafından exositozla salınan musijen granuller mukus adı verilen visköz bir sekresyon meydana getirir. Musijen granuller asidik ve nötral proteoglikanlardan (mukopolisakkaritler) oluşmuştur.  Pas+ ile magenta kırmızısı renkte boya almış olarak musijen granulleri oluşturan karbonhidrat yapılar izlenir.

Astım

Dünyada 300 milyon, Türkiye’de 3.5 milyon astımlıdır. Ortaya çıkmasında etkili risk faktörleri: Kişisel (genetik, obezite, cinsiyet) ve Çevresel (allerjen, enfeksiyon, sigara, hava kirliliği)’dir. Gece / sabah erken ® Yineleyici hırıltılı solunum, nefes darlığı, göğüste sıkışma hissi ve öksürük ataklarıolur. Kontrol altına alınabilen bir hastalıktır.

Hava Yolu İnflamasyonu 1024x833 Burun Akıntısı, Öksürük ve Balgam Şikayetlerine Yaklaşım

Hava Yolu İnflamasyonu

   

Düşüncelerinizi bekliyoruz :)