Aldosteron Hormonu Hakkında Bilgi

addison hastalığı Aldosteron Hormonu Hakkında Bilgi

addison hastalığı

Aldosteron (Mineralokortikoidler) Hormonu Hakkında Bilgi

Mineralokortikoidler: Aldosteron (Tüm mineralokortikoid etkisinin %90’ından sorumludur ki bu sebeple mineralokorkikood denilince ilk olarak akla bu hormon gelir), Dezoksikortikosteron, Kortikosteron, l9a-Fluorokortizol, Kortizol, Kortizon’dur.

Plazmadaki adrenokortikal hormonlar: Dolaşımdaki aldosteronun %60 kadarı plazma proteinlerine bağlıdır, %40’ı ise serbesttir. Bu nedenle aldosteronun yarı ömrü daha kısa, yaklaşık 20 dk kadardır. Kanda aldosteronun normal konsantrasyonu yaklaşık 6 ng/100 ml, ve salgı miktarı da günde 0.15-0.20 mg kadardır.

Aldosteron salgısının düzenlenmesi:  ACTH’ın aldosteron salgısı üzerine tonik bir etkisi vardır. Aldosteron da diğer adrenal korteks hormonları gibi diürnal bir salgı paterni sergiler: Geceyarısı düzeyi en düşük, sabah uyanırken en yüksektir. Ancak bunun ötesinde aldosteron salgısının temel kontrolu, ACTH’ın değil, ekstrasellüler sıvı (ECF) volümündeki değişiklikler ve reninanjiotensin II-aldosteron sistemi ve serum potasyum düzeylerinin etkisi altındadır.

Reninanjiotensin II-aldosteron: Zona glomeruloza’da anjiotensin II, G protein ile fosfolipaz C bağlantılı olan reseptörlerine (AT1 res.) bağlanır; ikinci haberciler IP3/Ca2+’dur. Anjiotensin II, kolesterol dezmolaz  ve aldosteron sentaz enzimlerini uyararak aldosteronun sentez ve salgısını arttırır.

Serum K+ konsantrasyonu ve aldosteron: Serum K+ konsantrasyonu yükseldiği zaman aldosteron salgısı da artar, aksine serum K+ konsantrasyonu düştüğü zaman aldosteron salgısı da azalır. Bunların yanısıra, ECF Na+ konsantrasyonunda azalma az da olsa aldosteron salgısını arttırabilir.

Aldosteron salgılanmasına katılan ikinci haberciler: 

Salgılatıcı -> ikinci haberci

ACTH -> cAMP, Protein kinaz A

Anjiotensin II -> Diaçil gliserol, protein kinaz C

K+-> Voltaj kapılı Ca++ kanalları yoluyla Ca++

Aldosteron etkisinde hücresel mekanizmalar: 

1) Lipidde çözünebildiği için aldosteron difüzyonla böbrekte tübüler epiteliyal hücrelere girer

2) Sitoplazmada özel bir reseptör proteine bağlanır

3) Aldosteron-reseptör kompleksi nukleusa girerek DNA’dan sodyum ve potasyum transportu ile ilgili mekanizmalarda rol alabilecek mRNA’ların transkripsiyonunu sağlar.

4) mRNA sitoplazmaya geçip ribozomlarda protein sentezini tetikler.

Aldosteronun etkileri: Aldosteronun temel etkisi Na+ emilimini artırmaktır. İdrar, salya, ter ve kolon içeriğindeki Na+ ’un emilimini artırır. Sonuçta ekstrasellüler sıvıda Na+ artışına neden olur. Mineralokortikoidlerin (aldosteron) böbreğin distal tubülleri ve toplayıcı kanalların son bölümlerine önemli 3 etkisi vardır. Özellikle principal hücreler üzerinde etkindir. Na+ geri emiliminin artması,  K+ boşaltımının artması,  H+ boşaltımının artması. Aldosteron fazlalığı hipokalemi (K + eksikliğine) ve kas zayıflığına yol açarken, Aldosteron azlığı hiperkalemi (K + fazlalığına) ve kardiyak toksisiteye neden olur.

Aldosteron Eksikliği: Adrenokortikal salgının tamamen kaybedilmesi durumunda, eğer yoğun tuz diyeti uygulanmaz veya mineralokortikoidler verilmezse, 3 gün ile 2 hafta arasında ölüm olur. Mineralokortikoidler olmazsa, ECF potasyum konsantrasyonu yükselir, vücuttan sodyum ve klor kaybedilir, total ECF volümü düşer ve kan volümü azalır. Kısa zamanda kardiyak debi azalır ve bu giderek şoka benzer bir duruma dönüşür ve ölümle sonuçlanır.

Aldosteron Fazlalığı: Aldosteron fazlalığı tübüler hidrojen iyon atılımını arttırarak hafif alkaloza yol açar. Aldosteron ter bezleri, salya bezleri ve intestinal epitelyal hücrelerde sodyum ve potasyum transportunu uyarır. Aldosteron barsaklardan da (özellikle kolondan) sodyum geri emilimini arttırarak gaitadan tuz kaybını önler.

Conn Sendromu (Primer Hiperaldosteronizm)

Nedeni aldosteron salgılayan bir tümördür. Aldosteron ECF volümünü arttırır. Hipertansiyon (Na+ geri alımının artışına bağlıdır). Hipokalemi (K+ atılımının artması nedeniyledir). Metabolik alkaloza (H+ atılımının artması nedeniyle) yol açar.

Primer adrenal yetmezlik (Addison hastalığı)

Bulgular

  • Kilo kaybı,
  • Yorgunluk
  • Hipotansiyon
  • Su tutulumu (ödem)
  • Genelde glukokortikoid eksikliği de beraberdir.
  • Dolaşımdaki ACTH­
  • Deride pigmentasyon anomalileri
    Makale Yazarı: duslerkulup2

Sizde yorum yazabilirsiniz...