Stres ve Stres İle Başa Çıkma Yolları


hayatımızda stres

Yaşamda düzen, süreklilik ve yordanabilirlik olmalıdır. Aksi takdirde yaşamda değişikliğe yol açabilecek iyi ya da kötü olaylar stres açığa çıkarırlar. Teknolojik, ekonomik, politik ve sosyal alanlarda yaşanan değişim ve uyum sağlama sorunu ile toplumsal başarı odaklı olunması nedeniyle yaşanılan zorluk bu durumu açığa çıkarır. İnsanın işlevselliği bilişsel, affektif, fizyolojik ve davranışsal süreçlerin karmaşık entegrasyonudur. İnsan anlamak, yordamak ve kontrol amacı güder.

Stres kavramının tarihçesine baktığımızda ise 17. yüzyılda fizikçi Robert Hook stresi ilişki olarak nitelendirirken 18. yüzyılda fizikçi Thomas Young:  “stres maddenin içindeki bir güçtür.” demiştir. Biyolog Walter Canon: “Stres canlının doğal içsel dengesinin dışsal ve çevresel uyaranlarca bozulması sonucu olur.” demiştir. Savaş ya da kaç ile vücut dengesi sağlama mekanizmaları bunun temel sebebi ya da sonucudur denilebilir. Stres 1942 yılında Cannon tarafından antropolojik olarak, 1956 yılında Selye tarafından biyolojik, 1969 yılında Zborowski tarafından kültürel, 1974 yılında Tinbergen tarafından etiyolojik ve 1966 yılında da Lazarus tarafından psikolojik olarak tanımlanmıştır.

Bütüncül sağlık modeline göre zihin ve beden bir sistem olarak bütündür. İnsan kendi iradesi ile beden süreçlerini denetim altına almayı öğrenebilir. Çevresel stres kuramına göre kalabalık, hava kirliliği ve endüstrileşmenin etkileriyle stres açığa çıkmıştır. Ancak yaşam değişim kuramı ise bunu uyum gösterilmesi gereken yaşam olayları olarak ele alıyor.

Günümüzde ise stres için geçerli olan kuramlardan biri olan Lazarus kuramına göre ki bu kuram 1980 yılında kendisi tarafından ortaya atıldı. Sistemin kaynaklarını aşan talep olarak tanımlanır. Buna Transaksiyonel model denir ve bu model bilişsel kabul ve baş etme davranışlarına vurgu yapar. Buna göre yeterli yanıt hazinesine sahip kişiler çevrelerini açıkça algılarlar ve tehdit oluşturmayacak şekilde davranıp etkili yanıtta bulunurlar. Günümüzde kavramsal olarak iyi strese Eustress denirken kötü strese ise Distress denir. Optimal stres düzeyi ise performansın en iyi olduğu düzey ya da biyolojik-psikolojik-bilişsel uyum ve denge halidir.

İnsanların kendi üzerinde oluşturdukları baskı da stresin başlıca kaynaklarındandır.  İnsanlar beni her durumda sevmelidirler veya her işimde mükemmel, başarılı ve yeterli olmalıyım beklentileri de bunlara birer örnektir. İyimser bakış açısının psikolojik ve fiziksel sağlığa olumlu etkisi vardır. Sağlıklı uyum yapan kişi yaşamın güçlüklerinden ve belirsizliğinden keyif alır. Sorunlarla gerçekçi ve olgun biçimde başa çıkma ve yeteneklerine güvenme becerisi sergiler. Stresle genel olarak üç türlü yol ile başa çıkılabilir. Bunlar: Yüzleşme, uzlaşma ve geri çekilme şeklindedir.

 

stresle baş etme


Etiketler:, , , , , , , , , , , ,

5 ay önce
  Sağlık Köşesi kategorisine eklendi.
Yazar: duslerkulup2

Stres ve Stres İle Başa Çıkma Yolları Yazısı için Yorum Yapabilirsiniz

XHTML: You can use these tags: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

-->

Buyrun Ne Aramıştınız?

Sosyal Medya

Facebook Twitter

Düşler Kulüp Facebook Sayfası

Sitemizi daha güzel görmek için CTRL tuşuna basılı tutup mause ortasındaki tekerleği geriye doğru çekiniz.

Arşiv

Ücretsiz Duslerkulup Aboneliği

Sitemizde açılan konulardan ilk siz haberdar olmak istiyorsanız ücretsiz abone olun.

Diğer 60 aboneye katılın