Nitrik Oksit Molekülü Hakkında Bilgi

%name Nitrik Oksit Molekülü Hakkında Bilgi

Birçok insanın hayatı boyunca adını birkaç kez
duyduğu ancak ne olduğunu tam olarak bilmediği bu bileşim, insan
hayatının devam etmesine vesile olan çok önemli maddelerden birisidir.

Nitrik
oksit (NO); nitrojenin oksitlenmesiyle elde edilen, renksiz, zehirli
bir gaz olarak tanımlanır. Bir nitrojen ile bir oksijen atomunun
bileşiminden meydana gelen bir moleküldür.

Son yirmi yılda
yapılan yoğun araştırmalar, bu molekülün hücreler arası haberleşmede
temel bir görev üstlendiğini ortaya çıkarmıştır. Nitrik oksit, insan
vücudunda doğal olarak üretilen bir hormon, yani kimyasal bir
habercidir; sinir, dolaşım, savunma, solunum ve üreme sistemlerinin
hayati fonksiyonlarının düzenlenmesinde stratejik bir rol oynamaktadır.
Nitrik oksidin çok önemli bir görev üstlendiği yerlerden biri de
damarlarımızdır.

Mükemmel molekül nitrik oksit sayesinde,
vücudun farklı ortamlara göre değişen ihtiyaçları otomatik olarak
sağlanır. Kan damarlarının, spor yaparken genişleyerek artan kan
ihtiyacını sağlaması veya yaralanma sonrasında daralarak kanamayı
azaltması sözü edilen kusursuz sistemin bir sonucudur.

Nitrik Oksitin Damarlardaki Görevi Nasıl Keşfedildi?

1998
yılında Nobel Fizyoloji ve Tıp Ödülü’nü paylaşan üç bilim adamı, kanda
bulunan nitrik oksit (NO) adlı molekülün damarda gevşetici bir etkisi
olduğunu keşfetmişlerdir.

Peki, bu molekülün yaptığı etki insana ne kazandırıyordu?

Bu
sorunun cevabı çok kısa ve net olmuştur. Hayatta kalmak. Çünkü nitrik
oksit iki hayati organımız olan beynimiz ve kalbimizin çalışmasında
düzenleyici rol oynar. Bu düzenleyici rolünü, kanın damarlarda rahat bir
şekilde akmasını ve tüm organlarımızda rahat bir şekilde dolaşmasını
sağlayarak gerçekleştirir. Böylece kan akışını düzenleyip rahatlattığı
için beyin kanaması ve kalp krizi riski düşer.
%name Nitrik Oksit Molekülü Hakkında Bilgi

Kaslar Nasıl Çalışıyor?

Uyarı
iletici veya hormon, atardamar üzerinde bulunan alıcılara bağlanır. Bu
bağlanmanın ardından nitrik oksit (NO) açığa çıkar.

Endotel tabakadaki NO molekülleri düz kaslara doğru ilerler ve burada guanil siklaz (GC) enzimini harekete geçirirler.

GC, guanozin trifosfatı (GTP) siklik guanozin monofosfata çevirir (cGMP).

cGMP,
kalsiyum iyonlarının hücredeki depo alanlarına gitmesine neden olur.
Azaltılmış konsantrasyonlu kalsiyum iyonları (Ca++), aktin ve miyozinin
kayarak birbirlerinden ayrılmalarını sağlayan hücresel reaksiyonları
gerçekleştirir.

Düz kas hücreleri gevşer.

Kan damarları genişler.

Nitrik
oksit molekülünün hızı, günümüzün internet teknolojisiyle veya “e-mail”
yoluyla iletişim kurmayı çağrıştırmaktadır. Gerçekten de nitrik oksit,
adeta elektronik posta sistemi gibi hareket etmekte; büyük bir süratle
çok sayıda mesajı yerlerine iletmektedir.

Nitrik Oksit Nasıl Üretilir?

İnsan
yaşamı için hayati bir önem taşıyan nitrik oksidin üretim merkezi,
endotel hücresidir. İsmi L-arjinin olan bir amino asit, nitrik oksit
sentez enzimi, nikotinamid adenin dinükleotid fosfat, kalmodulin,
oksijen, flavin mononükleotid, flavin adenin dinükleotid,
tetrahidrobiyopterin? Bu kelimelerin büyük bir çoğunluğunu hayatınızda
ilk defa duyuyor olabilirsiniz. Ancak endotel hücresi bu mikroskobik
maddeleri çok iyi tanır ve bunları nitrik oksit molekülünü üretmek için
kullanır.

Endotel hücresi, nitrik oksit molekülünü üretmek için
hangi kimyasal maddeden ne oranda kullanması gerektiğini çok iyi bilir.
Yanlış veya hatalı bir üretim söz konusu olmaz. Örneğin, nitrik oksit
(NO) yerine güldürücü gaz olarak bilinen nitröz oksit (N2O) üretmez.

Nitrik
oksit üretiminde çok hassas dengeler mevcuttur. Sözü edilen hücreler
hayatımızın her anında üretim için hazır durumdadır; ihtiyaç baş
gösterdiğinde hemen devreye girerek üretime başlarlar.

Damarlarımızın
derinliklerindeki bu olağanüstü fabrikaların istenmeyen zararlı yan
ürünleri yoktur. Küresel ısınma, asit yağmurları, çevre kirliliği gibi
dünya gündemindeki pek çok sorunun kimyasal atıklardan kaynaklandığı
düşünülürse, endotel hücrelerinin ne kadar başarılı bir üretim tesisi
olduğu daha iyi anlaşılır. Çünkü nitrik oksit molekülleri 10 saniye gibi
kısa bir süre içinde görevlerini tamamlayarak “parçalanırlar”. Böylece
vücutta birikerek zararlı yan etkiler meydana getirmezler. Tüm bunlar şu
anlama gelir ki, endotel hücreleri kimyasal mamullerin üretiminde,
olabilecek en ideal yöntemi kullanırlar.

Endotel hücreleri
gerekenden az haberci üretseydi damarlarımız daralır, kan basıncımız
hızla yükselir, bu da kalp krizine yol açardı. Fazla üretim yapması
durumundaysa, damarlarımız aşırı genişler, kan basıncımız düşer, bu da
şok durumuna neden olurdu.
gobek eritme hareketleri Nitrik Oksit Molekülü Hakkında Bilgi

    Makale Yazarı: duslerkulup2

Sizde yorum yazabilirsiniz...

 Kameralı Sohbet