Latince Hakkında Detaylı Bilgi

latince Latince Hakkında Detaylı Bilgi

Latince, Roma imparatorluğunun resmi dilidir. 2500 yıl kadar varlığını sürdürmüş ve şuan ölü bir dildir. Sadece katolik Hıristiyanlığı temsil eden Vatikan devletinin halen resmi dili sayılmaktadır. Dünyada çok yaygın konuşulan 5 çağdaş dilin (Fransızca, İspanyolca, Portekizce, İtalyanca, Rumence) ortak atasıdır. Avrupa’da 11. yüzyıldan itibaren faaliyete geçen üniversitelerde eğitim-öğretim 18. yüzyıl sonlarına kadar Latince olarak sürdürülmüştür.  Avrupa’da ulus-devletlerin oluşumu ile üniversitelerde ulusal dillerde eğitime geçilmiştir. Fakat asırların birikimi olan bilimsel terimler Latince olarak muhafaza edilmiştir.

Latincenin Tarihsel Gelişimi

Bugünkü Orta İtalya topraklarının batı kıyılarına bakan ve Tiber (Tevere) ırmağını çevreleyen tepelikli araziye Latium (günümüzde Lazio) bölgesi denir. M.Ö. 1000 yıllarında buraya yerleşen Hint-Avrupa kökenli topluluklara Latinler deniyordu. M.Ö. 753 yılında Tiber kıyısında kurulan Roma kenti Latin kabilelerini bir devlet çatısı altında birleştirdi. Roma Devletinin varolduğu 1200 yıllık (M.Ö. VII – M.S. V yy.) dönemde konuşulan dil Klasik Latince olarak bilinir. M.S. V. Yy – Rönesans arasında kullanılan dil Ortaçağ Latincesi (Kilise Latincesi) olarak bilinir. Rönesans ile birlikte bilim, sanat ve edebiyat alanında Latincenin etkinliği arttı, üniversite dili olarak gelişti. 18. yüzyıldan sonra ise gerileme dönemi başladı, konuşma, yazışma ve eğitim dili olmaktan çıktı. Fakat Batı Avrupa uygarlığının ortak kültür ve bilim terimleri Latinceden geldikleri şekilleriyle kaldı. Ancak 20. yüzyılın ikinci yarısından itibaren kültürel ve bilimsel terminoloji alanındaki Latince hakimiyetine karşı İngilizce ciddi rakip oldu. Klasik Latincenin gelişmesinde Grekçenin etkisi çok büyüktür. Özellikle tıbbi terimlerin çoğunluğu Grekçe kökenlidir. Rönesans Latincesinde ise Arapçanın etkisi sezilir.

Latin Alfabesi

M.Ö. 7. yüzyılda Etrüsk alfabesinden geliştirilmiştir. 1928 Harf Devrimi sonrasında Türkiye Cumhuriyeti de Latin alfabesini benimsemiştir. Klasik Latincede harf sayısı 20 iken, Ortaçağlarda katılan harfler ile (“j”, “k”, “u”, “y”, “z”) sayı 25 olmuştur.  Klasik Latincede “W” harfi yoktur. Klasik Latincede “v” harfi ile hem “u” ünlü sesi, hem de “v” ünsüzü belirtiliyordu.  Bugün “k”, “y” ve “z” harfleri sadece yabancı kökenli (Grekçe, Arapça) kelimelerde görülmektedir.

Tıbbi Latince

Sadece tıbbi terimlerle ilgili olan hususlara değinen dar kapsamlı Latince dilbilgisine “Tıbbi Latince” denir. Tıbbi Latincede adlar ve sıfatlar da sadece terminolojide ihtiyaç duyulan ölçüde ele alınır. Tamamen Latince olarak yazılan, birleşik terimleri ve  tamlamaları tercih eden ve bunları uluslararası kurallara bağlayan tıp bilim dalı Anatomi’dir. Çünkü temel tıp bilim dalları arasında en eski geçmişe sahip ve gelişmesini tamamlamış tek bilim dalıdır. 1895 yılından “Nomina Anatomica” yı, 1998 yılında da güncelleştirilmiş “Terminologia Anatomica” yı yayınlamıştır. Tıp alanında kullanılan ve kesin tanımlanmış bilimsel kavramları ifade eden terimlerin sayısı yaklaşık 170.000 civarındadır.

Terminolojide Latince – Türkçe karşılaştırması

Türkçede önekler yoktur, ilgeçler azdır, fakat sonekler olağanüstü gelişmiştir.  Türkçede sıfatlar değişmeyen (çekime uğramayan) sözcüklerdir, adlarda ise cins kavramı yoktur.

61 Latince Hakkında Detaylı Bilgi

    Makale Yazarı: duslerkulup2

Sizde yorum yazabilirsiniz...

 Kameralı Sohbet