Felsefeci Plotinos Hakkında Bilgi

filozof plotinos

PLOTİNOS: Milattan sonra 205-270
yılları arasında yaşamış ve Platon’un fiziğini, biraz daha
farklı bir versiyon içinde yeniden öne süren, ve ögretisi sayesinde,
Platon’un, Hellenistik çagda ve bu arada Ortaçağda, hem Hıristiyan
felsefesinde ve hem de İslam felsefesinde etkili olmaya devam ettiği,
ünlü Yunan filozofu.
Felsefesinde, Platon’un Devlet’te yer alan İyi
İdeasıyla ilgili görüşlerinden yola çikan Plotinos, Platon’un İyi
İdeasını tanrılaştırmış ve varolan herşeyi Tanrı’dan başlayan bir türüm
ya da sudur süreciyle açıklamıştır. O da, tıpkı Platon gibi, maddi
dünyanın, sürekli olarak değiştiği için, gerçek olamayacağını düşünür.
Yalnızca değişmeyen bir şey gerçekten var olabilir. Bundan dolayı, bu
değişmeyen gerçeklik, Platon’un da göstermiş olduğu gibi, maddi dünyadan
farklı ve ayrı olmalıdır. Bu varlık ise, Plotinos’a göre, Tanrı’dır.


O Tanrı hakkında, Tanrı’nın bu dünyadaki herşeyi aştığını söylemek
dışında, hiçbir şey söylenemeyeceğini iddia eder. Tanrı bu dünyayı
aştığı, maddi dünyanın ötesinde bulunduğu için, maddi, sonlu ve nihayet
bölünebilir olan bir varlık değildir. Madde, ruh ve zihinden her biri
değiştiği için, o ne madde, ne ruh, ne de zihindir. Plotinos’a göre,
Tanrı, insan zihninin düşünceleriyle sınırlanamayacağından, insanın
diliyle ifade edilemez. Duyularımız da ona ulaşamaz. Plotinos için
Tanrı’ya ulaşmanın tek yolu, rasyonel akılyürütmeden ya da duyusal bir
tecrübeden, deneyden bağımsız olan mistik bir vecd hali içine girmektir.
Tanrı’nın bütünüyle saf ve basit olduğunu, Tanrı’da kompleks hiçbir şey
bulunmadığını belirtmek, Tanrı’nın Mutlak Birlik olduğuna işaret etmek
için, Plotinos Tanrı’dan Bir diye söz eder. Bir olan Varlık olarak Tanrı
tanımı, Tanrı’nın değişmediğini ve dolayısıyla O’nun yaratılmamış ve
bölünemez olduğunu gösterir. Zira Tanrı değişse, bölünebilse ya da
yaratılmış olsa, birliğini kaybeder. Plotinos’a göre, Tanrı bir olduğu
için, içinde yaşadığımız duyusal dünyadaki şeyleri yaratmış olamaz.
Çünkü yaratma bir eylemdir ve her eylem bir değişme halini zorunlu
kılar. Bundan dolayı, Tanrı aşkındır, O her türlü düşünce ve varlığın
ötesindedir. O’na ne öz, ne varlık, ne de yaşam yüklenebilir. Çünkü
bütün bu ayırım ya da yüklemler bir ikiliğe yol açarlar. Öyleyse, Tanrı
hakkında, yalnızca O’nun bir, bölünemez, değişmez, ezeli ve ebedi
olduğunu, varlığın ötesinde bulunduğunu, kendi kendisiyle hep aynı
kaldığını, O’nun için geçmiş ya da gelecekten söz edilemeyeceğini
söyleyebiliriz. Plotinos, işte bu durumda dünyanın yaradılışını ve
varoluşunu açıklamak için, felsefe tarihinin ilk türüm ögretisini geliştirmiştir.

    Makale Yazarı: duslerkulup2

Sizde yorum yazabilirsiniz...