En Doğru İlk Yardım Nasıl Yapılır


ilk yardım logosu

Gözde Yabancı Cisim
Çocuklarda ve işçilerde sıkça rastlanabilir. Açık havada oynayan çocuklarda bitki parçaları ya da toprak taneleri, metal kesimi, düzeltilmesi, sıva işinde çalışan işçilerde ise metal ve sıva parçacıkları göze kaçar.

Gözde yanma, batma, sulanma, kaşıntı ve ovmaya bağlı kızarıklık görülür. Hatalı müdahaleler göze zarar verir ve yabancı cismin çıkarılması da güçleşir. İlkyardımcı, kişinin gözlerini ovmasını önlemeli bol suyla yıkandıktan sonra gözlerini kapattırıp cismin gözyaşı ile çıkmasını beklemelidir. Bu olmuyor ve cisim gözle görülebiliyorsa temiz bir bez parçasının kenarı ile alınabilir. Çıkartma işleminden pamuk kullanılmaz. Yabancı cisim yine çıkmıyorsa kişi nakledilir.

Kulakta Yabancı Cisim
Kulağa nohut, mercimek gibi gıdalar, boncuk tanesi, böcek ya da bitki parçaları kaza ile kaçabilir. Özellikle böcekler hareket ve sesleri ile çok rahatsızlık verir. Su ile şişen tahıllar ve kuru baklagillerin çıkarılması çok zorlaşır. Bazen kulağı temizlemekte kullanılan pamuk, çöpler kulakta kalabilir.

Kulaktaki yabancı cisimleri çıkartmak için sivri, uzun cisimler sokmak doğru değildir. Kulak yere bakar durumda iken kulak kepçesi küçük çocukta geriye ve aşağıya büyükte geriye ve yukarıya çekilerek cisim çıkarılır. Böcekler ışık tutularak dışarıya çıkarılabilir. Başarı olunamazsa kişi nakledilir.

Burunda Yabancı Cisim
Çocuklarda görülebilir. Buruna sivri, uzun cisimler sokmamak gerekir. Yabancı cismin olduğu tarafın karşısındaki burun köküne bastırılarak kişi sümkürtülür. Başarılı olunamazsa kişi nakledilir.

Boğazda Yabancı Cisim
Boğaza takılan yabancı cisim, elle ulaşılabiliyorsa elle çıkarılır. Aksi takdirde çocuksa baş aşağı tutularak, büyükçe iki kürek kemiği arasına vurularak yardım edilir.

Yabancı Cisimlerin Yutulması
Yutulan cisim küçük, düzgün kenarlı ise kendiliğinden çıkacaktır. Müdahale gereksizdir. Sivri, uzun, batıcı, kesici cisimler yatılmış ise acilen nakledilir.

 İlkyardım Uygulanabilecek Kazalar

 YANIK

Doğrudan ateş ya da yüksek ısı veren fiziksel kimyasal etkenlerl karşılaşma sonucu yanıklar oluşur. Bu etkenler ateş, elektrik, güneş, sıcak su ya da yağ, kimyasal maddeler, sıcak metal cisimler olabilir.

Yanık cilt, açık yara gibi değerlendirilmelidir. Vücut bu kısımdan su kaybeder ve açık yara gibi mikroplanmaya açıktır. Toplam vücut yüzeyinin %20’sinden fazlasını etkileyen yanıklar yaşamsal tehlike doğurur.

Yanıklar, ortaya çıkan tahribata göre derecelendirilir.

1. Derece Yanıklar

  • En çok güneşte fazla kalma nedeniyle olur.
  • Cildin kızarması ve şiddetli ağrı ile tanınır.
  • Kendiliğinden iyileşip, cilt normal görünümünü alabilir.
  • Elbisesi tutuşan kişi yere yatıp kendi etrafında dönmelidir2. Derece Yanıklar
    • Kızarıklığa ek olarak su dolu keseciklerin görünmesi ile tanınır.
    • En sık sıcak sıvılar ile olur.Ağrılı ve ciddi yanıklardır.
    • Su keselerini patlatmak sakıncalıdır.
    • Doğru bakım yapılmaz ise iz kalır. Mikrop üremesine açıktır.

    3. Derece Yanıklar

    • Cildin tamamı etkilenmiştir. Ağrı azdır. Hayati tehlike yaratacak      sıvı kayıpları ve iltihaplanmalar mümkündür.
    • Yanıklarda ilkyardımcının ilk amacı, yanığa neden olan madde ya da      kaynağın uzaklaştırılmasıdır.
    • Tutuşmuş kazazedenin kaçması önlenir. Üzerine bir örtü atılarak ya      da yuvarlanarak söndürülür.
    • Yanıklı kazazede soyulurken cilt de soyulabileceğinden elbiseler kesilerek      çıkartılır.
    • Tüm yanıklarda ilk yapılacak işlem, yanık bölgenin ağrı geçene ve      sonra 10 dakika kadar soğuk suda tutulmasıdır.
    • Yaralının üzerinde yüzük, bilezik, saat, künye varsa çıkarılır.
    • Yanık bölge üzeri ıslak, temiz bir bezle örtülür.
    • Bu nitelikte malzeme yoksa açık bırakılır.
    • Bilinç açık ise ağızdan sulu gıdalar ve su verilir. Şoka karşı      uygun pozisyonda tutulur.
    • İkinci ve üçüncü derece yanıklar var ise kişi nakledilir.

    SICAK ÇARPMASI

    Güneşte fazla kalma sonucu ortaya çıkar. Güneş çarpması olarak da bilinir. Kazazede aşırı terlemektedir ya da terlemiştir. Vücut sıcaklığı 40 derece ya da üzerinde olabilir. Nabız hızlı, bilinç bulanıktır. Aşırı susuzluk hissi, halsizlik ve ağrılar vardır.
    Bilinç kapalı ise;

    Kazazede gölge, serin bir yere taşınır.

    ABC kontrol edilir, serinletilir.
    en doğru ilk yardım

    Bilinç açık ise
    Kazazede serin bir yere taşınır, yarı oturur pozisyon verilir. Su serpme, ıslak havlu ve hava akımı kullanılarak (yelpaze, vantilatör vb.) serinletilir, su ve alkolsüz içecekler verilir. Fazla giysileri çıkarılır.
    SUDA BOĞULMA

    • Havuz ya da denizde çırpınmakta olan kişiye suda kurtarmaalmamış      kişilerin, yüzme bilseler dahi yaklaşmaması gerekir.
    • Bir tekne ile yaklaşmak mümkün değil ise, ipe bağlı bir can simidi      ya da tahta parçası, çırpınan kişiye yardım amacı ile atılabilir.
    • Uzun bir sırık ya da ip ile kişiye ulaşmak denenebilir. Bunlar      yapılamıyorsa, çırpınmaların bitmesi beklenir .
    • Tekneye ya da sahile çıkarılan kazazedenin ABC’si kontrol edilir.
    • Normal solunum ve dolaşım sağlandıktan sonra bilincin durumuna      göre pozisyon verilir.
    • Üzeri örtülerek nakledilir.

    HAYVAN ISIRIĞI

    Bir tahrik olmaksınız saldırarak ısıran kedi ya da köpeğin kuduz olmasından şüphe edilmelidir. Kuduz mikrobu ısırılmış bölgeden vücuda girer. Isıran hayvanın gözlem altına alınması gerekir.

    Isırılma halinde, ısırık yeri hemen bol su ve sabun ile iyice yıkanır. Kazazede yürütülmeden nakledilmelidir.
    Arı Sokması

    İğnenin girdiği yerde kızarıklık, ağrı, kaşıntı, şişme olabilir. İğne hala ciltte ise düzgünce çıkarılır. İğne yerine buz koyarak soğutma yapılır. Alerjisi olanlar, astımlılar, ağızdan sokulanlar, çok sayıda arı tarafından sokulanların hemen nakli gerekir.
    Yılan Sokması

    Yılan zehirlenmelerinde ısırık yerinde ağrı, şişlik, morluk, hassasiyet vardır. Sokulan yer hareket ettirilmeden yıkanır. Isırılan yerin birkaç cm yukarısına boğucu sargı uygulanır. Isırık yeri 0.5 cm kesilerek ve elle sıvazlanarak zehrin kısmen çıkması sağlanır. Yaranın emilmesi etkili değildir ve zararlı olabileceği için uygulanmamalıdır. Isırık yerine buz uygulanabilir. Kişinin yatarak nakli sağlanır.
    Akrep Sokması

    Akrep sokmasında yara yerinde ağrı ve uyuşukluk olur. Solunum bozulabilir. Sokulan bölge yıkanır, buzla soğutulur, sokulan kol veya bacakla vücut arasına boğucu sargı uygulanılarak akrep antiserumu bulunabilecek bir merkeze yatarak nakledilir.

    Kanama Kontrolü

    Kanın, normal olarak içinde bulunduğu kalp ve damarlardan dışarıya çıkmasına kanama denir.

    Nedeni ve yeri ne olursa olsun, durmayan ya da durdurulamayan her kanama, şok, hatta ölüme yol açar. Kazalarda ölümlerin önemli bölümü bir kanamadan kaynaklanır. Kanama kontrolü bir ilkyardımcının en çok gereksinim duyacağı ve kullanacağı becerilerdendir.

    Kanamaları zedelenmiş damar çeşidine göre üçe ayırabiliriz;
    1. Kılcal damar kanamaları: Kılcal damarlar hücrelere ulaşan son damar uzantılarıdır. Çok ince olup içlerinde çok az kan bulunduğu için zedelenme, kesilmelerinde ancak sızıntı tarzında ve hafif bir kanama olur. Bir kesi ya da darbe sonrası ortaya çıkabilir. Hemen her zaman, dış müdahale olmasa bile, kendiliğinden sona erer. Hayati tehlike yaratmaz.

    2. Toplardamar kanamaları: Toplardamarlar hücrelerden dönen kanı kalbe taşıyan, düşük basınçlı kan akımı olan damarlardır. Cilde yakın, yüzeysel toplardamarlar kol ve bacak, el, ayak sırtında rahatça seçilebilir. Toplardamar kesikleriyle olan kanamalarda koyu renkli, taşma tarzında kan kaçışı görülür. Çoğu kez doğrudan baskı uygulayarak kontrol altına alınabilir. Genellikle yaşamı tehlikeye sokmaz.

    3. Atardamar kanamaları: Atardamarlar kalbimizden yüksek basınçla pompalanan kanı hücrelere ileten, toplardamarların tersine kol ve bacakta derinde yol alan damarlardır. Atardamardan olan kanamalarda, açık renkli kanın, yara ağzından kalp atımına uyumlu şekilde fışkırarak çıktığı izlenir. Genellikle durdurulması daha zor olan, hayati tehlike yaratan kanamalardır.

    Kanamaları konumu ve yönüne göre de üçe ayırmak mümkündür.

    Kanın kaçışının gözle izlenebildiği kanamaya dış kanama adı verilir. İç organlara ait damarlar, ya da vücut içinde kafa-göğüs-karın boşluklarında yerleşik damarların, bir darbe ya da kesici delici bir aletle parçalanmasıyla ortaya çıkan kan kaçışı dışardan görülmez. Bunlar, iç kanama olarak adlandırılır. Kanayan damarın vücudun iç organlarında olduğu kanamalar, doğal deliklerden dışarıya doğru kanama olarak adlandırılır.

    Kanamada ilkyardımcının amacı, önce damardan kan kaçışını önlemek, sonra da, kan hacmi azaldığı için şoka karşı önlem almaktır.

    Kanamaya müdahalede en basit, risksiz, malzeme gerektirmeyecek yöntemden daha etkili, ancak uygulaması daha zor, riskler taşıyan yönteme doğru bir sıra izlenir. Değişik yöntemlerle damarı sıkıştıran, içinden kan geçmesi ve dışarıya kaçmasını önleyen ilkyardımcı, damardan kan kaçışını önleyen sağlam pıhtı oluşuna kadar uygulamasını sürdürmelidir.


Etiketler:, , , , , , , , , , , , , , , , ,

3 sene önce
  Sağlık Köşesi kategorisine eklendi.
Yazar: duslerkulup2

En Doğru İlk Yardım Nasıl Yapılır Yazısı için Yorum Yapabilirsiniz

XHTML: You can use these tags: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

-->

Buyrun Ne Aramıştınız?

Sosyal Medya

Facebook Twitter

Düşler Kulüp Facebook Sayfası

Sitemizi daha güzel görmek için CTRL tuşuna basılı tutup mause ortasındaki tekerleği geriye doğru çekiniz.

Arşiv

Ücretsiz Duslerkulup Aboneliği

Sitemizde açılan konulardan ilk siz haberdar olmak istiyorsanız ücretsiz abone olun.

Diğer 60 aboneye katılın