Dilek ve Haber Kipli Cümleler Oluşturma




haber ve dilek kipleri

Haber Cümleleri
?Gençten bir adam geldi Elinde bir değnek vardı
Demirciye uzattı? cümlelerinde bir bilgi bir haber verilmektedir Burada
görülen, tanık olunan bir olay anlatılmaktadır Tutacaktı yükleminde
tutacak gelecek zaman ifade etmekte- t (di) eki gelecek zamanın
hikâyesini belirtmektedir ?Bunun usulü böyledir? Geniş zamanlı bir
cümledir Bu zaman şimdiki ve gelecek zamanı da içine alan geniş bir
zaman dilimidir Haber cümleleri daha çok anlatmaya bağlı bilgi, vermek,
aydınlatmak amacıyla yazılan metinlerde kullanılır Burada kişinin
gördüğü, duyduğu olaylar anlatılır Eylemin belirttiği anlam geçmişle,
şimdiyle ve gelecekle ilgili bildirme görevi yerine getirilir Eylem kök
ve gövdelerine çeşitli kip (zaman) ekleri getirilerek zaman; zaman
eklerinden sonra da kişi ekleri eylemin kimin yaptığı belirtilir
Örneğin; yazacağım yüklemi yaz- acak-ım, ?yaz? eylem kökü) ?-acak? gelecek zaman eki, ?-ım? kişi eki (ben)dir
Ek fiil: İsim soylu sözcüklerin sonuna gelerek, onların yüklem olmalarını sağlayan dil birimine ek fiil denir
?Ahmet
çalışkandır Hepimiz arkadaşız Hava güzel Çok yorgunum? Cümleleri isim
soyludur Bunlar eklerle çekimli hâle gelir ve yüklem görevini yaparlar
Ek fiil imek fiilinden doğmuştur İdi, imiş, ise, iken olarak ek hâline gelmiştir
Çekimi şöyledir:
çalışkan-ım I Tekil kişi
çalışkan – sın II ? ?
çalışkan-dır III ? ?
çalışkan-ız I Çoğul kişi
çalışkan-sınız II ? ?
çalışkan-lar III ? ?
DİLEK, İSTEK, SORU CÜMLELERİ
Bir
dileği, bir isteği, bir emri ya da bir gerekliliği ifade eden cümlelere
dilek-istek cümleleri denir Dilek-istek cümlelerinde istenilen
tasarlanan
bir eylem veya eylemler hakkında bir niyet duygusu ifade
edilirDilek-istek cümleleri grubunda istek bildiren cümleler, dilek-şart
bildiren cümleler, soru cümleleri, gereklilik bildiren cümleler, emir
cümleleri ile ünlem cümleleri yer alır
Dilek-şart cümleleri: Dilek şart cümleleri fiil kök ya da gövdesine -sa/-se ekleri getirilerek kurulur
?Ah bir zengin olsam?
?Okulumu bitirsem, yüzmeyi öğrensem? cümlelerinde şarta bağlı bir dilek anlatılmaktadır
İstek cümleleri: Bu tür cümleler kişinin kendi kendine yapmak istediği eylemi ifade eder
?Kalkayım, eve gideyim,
Haydi bize gidelim Burada iki gün kalalım? cümleleri bu tür cümlelerdir
Gereklilik cümleleri: Mutlaka yapılması gerekir anlamı ifade ederler
*Başarmak için çalışmalıyım? ?Eve gitmeliyim? vb
Emir cümleleri: Bir buyruğu bir emri ifade eden cümlelerdir oku, çalış, git, gel, vb
Soru
cümleleri: Soru anlamı ifade eden cümlelere soru cümlesi denir Soru
cümlesi soru edatları ile ya da cümlenin sonuna getirilen -mı/-mi soru
ekleriyle kurulur Soru cümleleri göndericinin (konuşan kişinin)
bilmediği bir konunun doğrulanması (teyidi) amacıyla kullanılan cümle
çeşididir Bu tür cümlelerde mutlaka cevap verilmesi beklenir Cevap
beklenen soru cümlelerine gerçek soru cümlesi, cevap beklenmeyen, dikkat
çekmek duygu ve düşünceyi daha güzel ifade etmek amacıyla kurulanlara
da sözde soru cümlesi denir ?Ne kadar güzel bir manzara??
Rica,
abartma, karşılaştırma, sitem ifade etmek için de soru cümleleri
kullanılır Soru cümlelerinin sonuna soru işareti konur Bundan şüphe mi
duyuyorsunuz?
Orada ne yapıyorsunuz?
Ünlem cümlesi: Coşku ve
heyecan ifade eden cümlelere ünlem cümlesi denirÜnlem niteliğindeki
sözcükler ile şaşma öfke, bıkma, sitem, üzüntü, özlem, yardım isteği
ifade eden sözcüklerle ünlem cümleleri kurulur Ünlem cümlelerinin sonuna
ünlem işareti konur

kipler



İndirmek için Tıklayın


Etiketler:, , , , , , , ,

2 sene önce
  Eğitim Dünyası kategorisine eklendi.
Yazar: duslerkulup2

Dilek ve Haber Kipli Cümleler Oluşturma Yazısı için Yorum Yapabilirsiniz

Buyrun Ne Aramıştınız?

Sitemizde açılan konulardan ilk siz haberdar olmak istiyorsanız ücretsiz abone olun.

Diğer 45 aboneye katılın

Düşler Kulüp Facebook Sayfası

Sosyal Medya

Facebook Twitter

Arşiv