Bilim ve Tıpta Temel Kuramlar

Kalbin Sinirsel Kontrolü; Parasempatik kontrol ve etki:

Parasempatik kontrol vagus siniri ile gerçekleştirilir. Vagal sinir uçları kardiyoinhibitör merkezden köken alan vagus siniri aracılığıyla direkt olarak kalbin SA ve AV düğümlerine gider ve bu uçlardan asetilkolin (Ach) salgılanır. Asetilkolin Sinoatrial düğümün ritmini ve uyarıların ventriküllere geçişini yavaşlatır. Sonuçta parasempatik uyarılma ile kalp hızını yavaşlatır.

18. ve 20. Yüzyıl:

1791: Luigi Galvani

–Kurbağada siyatik sinir elektriksel olarak uyarılınca bacak kası kasılıyor

–Sinir ve kas arasındaki iletim elektriksel olarak gerçekleşir!

1905: John Newport Langley

–Sinir uçlarından kimyasal maddeler salgılanıyor. Bilim, evreni inceler ve evrenin sahip olduğu özellikleri anlamaya çalışır. Yani bilim gözlem ile başlar. Gözlemle elde edilen bilgiler sınanır kuramlara (teori) ya da yasalara (kanunlara) yerleştirilir. İnsanların kendilerini ve çevrelerindeki diğer varlıkları anlamak varlıkların birbirleri ile ilişki/etkileşmelerini inceleyip, oluşan olayları açıklayabilmek için uyguladıkları yöntem ve etkinlikler ile ilk çağlardan günümüze kadar elde edip biriktirilerek yeni kuşaklara aktardıkları bilgilerin tümü olarak tanımlanmaktadır Kısaca bilim, sistematik olarak bilgi edinme sürecidir.

Bilimsel yöntem, dünyayı anlamak  için yapılan bir işlemler dizisi doğru, güvenilir, tutarlı, keyfi olmayan bilim insanları zaman sürecinde ve kollektif olarak gayret ederler. Doğayı anlamaya çalışırken kişisel ve kültürel özelliklerimiz algılarımızı etkiler. Bilimsel yöntemde standart basamaklar/kriterlerle bu etkileri minimize ederiz. Bilimsel yöntem, araştırmacının bir hipotezi veya teoriyi test ederken önyargı en aza indirmektedir olabildiğince nesnel olmaktır.

Bilimsel yöntem: hipotez, yasa (kanun), kuram (teori)

KURAM: Evrendeki bir olayı gözlemlere yasalara çıkarımlara ve deneylerle sınanmış hipotezlere dayanarak açıklamadır.

Deney araştırmacı tarafından ve diğer araştırmacılar tarafından tekrarlanırÇalışma verileri kaydedilir. Kayıtlı olmayan yoktur.

Yasa (bilimsel) bir bilimsel yasa (kanun), gözlem ve deneylerle iyi desteklenip kanıtlanmış genel prensiptir. “Tipik olarak, yasalar teorilere nazaran dünya hakkında daha kısıtlı öngörülerde bulunurlar.” Genel kanının aksine, kanıtlanan kuram, yasa olmaz. Kanunla teori arasında doğrudan, tamamlayıcı bir ilişki yoktur.

HÜCRE

1665: Robert Hooke İlkel bir mikroskopta mantar kesitlerinde hücrenin gösterilmesini sağlamıştır.

1674: Antonie van Leeuwenhoek bilinen anlamda modern mikroskop ile İlk kez canlı hücrenin görüntülenmesini sağlamıştır.

1790 – 1830: Ludolph Christian Treviranus, Jacob Paul Moldenhawer ve Henri Dutrochet hücre, organizmanın temel birimidir.

1839: Theodor Schwann ve Matthias Jakob Schleiden Hücre Kuramı

Hücre Kuramı Teorisi: Hücre, yaşayan her varlığın en temel birimidir. Organizma, genel özellikleri ile birbirine benzeyen bu küçük birimlerden meydana gelir. Tek hücreli veya çok hücreli olabilir. Hücreler, daha önce var olan hücrelerden oluşur. Enerji hücrede oluşur. Genetik bilgi (DNA) hücreden hücreye geçer. Tüm hücreler aynı temel kimyasal yapıdan oluşur.

BİLİMDE YASALAR (KANUNLAR)

KİMYA YASALARI

  • Kütlenin korunumu yasası (Lavoisier Yasası)
  • Sabit oranlar yasası (Proust yasası)
  • Katlı oranlar yasası (Dalton yasası)
  • Hacim oranları yasası (Gay – Lussac Yasası)
  • İyonlaşma enerjisi
  • Molar Hacim (Gazlar İçin)
  • Mol Kütleleri
  • İdeal gaz yasası
  • Avogadro yasası
  • Boyle yasası
  • Charles yasası
  • Zayıf ve kuvvetli asit ve bazlar

Katlı oranlar yasası

Dalton şunu fark etti: “Eğer bir element bir başka element ile birden fazla bileşik oluşturabiliyorsa elementlerden birinin sabit miktarı ile diğer elementin değişen miktarları arasında basit ve tam sayılarla ifade edilebilen bir oran vardır.

Sabit oranlar yasası

Proust: “Bir element başka bir elementle birleşerek bileşik oluşturduklarında bileşik içindeki elementlerin kütleleri oranı sabittir.

BİYOLOJİ VE TIPTA YASALAR

Mendel yasaları: Segregasyon yasası  “Law of Segregation”

Kalıtım yasası “Law of Independent Assortment”

Genetikte: Hardy-Weinberg Kuralı gen frekansları Segregasyon: gamet formasyonunda bireyde her özellik için varolan iki allel ayrılır.

BİLİM VE TIPTA KURAMLAR (TEORİLER)

Biyoloji

  • Hücre kuramı
  • Evrim kuramı
  • Hastalık yapıcı mikrop teorisi

Astronomi

  • Büyük Patlama

İklim bilimi

  • Küresel ısınma

Kimya

  • Atom kuramı
  • Kinetik teori

Jeoloji:

  • Plaka tektoniği

Mühendislik

Circuit teorisi

Kontrol kuramı

Sinyal kuramı

Sistem kuramı

    Makale Yazarı: duslerkulup2

Sizde yorum yazabilirsiniz...