Bilim Adamlarının Sorumlulukları

Neden bilimi anlamalıyız?

Bilimin uygulama sonuçları yaşamımızı her yönden etkilemektedir. Bilimsel düşünceyi tanıma günümüz aydını için entellektüel bir sorumluluktur. Bilimin kökeni, insanlığın  2 temel dürtüsü; yaşamı rahat ve güvenli kılma ve doğayı ve yaşamı anlamadır. Bilimin rolü,  Doğa ve sosyal olaylarda ilişkilerin ve değişimin işleyiş dinamiklerini açığa çıkarmaktır. Doğa koşulları ve sosyal işleyişi, olasılıklar çerçevesinde, Toplumun çıkarları doğrultusunda değiştirmektir. Bilim insanı sadece yaptıklarından değil yaptığı şeylerin toplumda kullanımından da sorumludur.

Bilim Nedir?

Bilim örgün bir bilgiler bütünüdür. Bilgi önerme ile dile getirilebilmeli, Bu önermenin doğruluğunu gösteren güvenilir kanıt ve belgeler olmalı, Önermenin doğruluğuna inanılmalı, Örgün, Bilgileri dile getiren önermelerin mantıksal bir ilişki içinde olmasıdır. Gerçekliği kavramada yürütülen faaliyetlerdir. Son olarak Bilim; denetimli gözlem ve gözlem sonuçlarına dayalı mantıksal düşünme yolundan giderek olguları açıklama gücü taşıyan hipotezler bulma ve bunları doğrulama yöntemidir.

Bilimi niteleyen özellikler; Bilim olgusaldır. Bilimsel önermelerin tümü ya doğrudan ya da dolaylı gözlenebilir olguları dile getirir. Bilim mantıksaldır. Birbiriyle çelişen önermeleri doğru kabul etmez. Hipotez ve teoriyi doğrulamada gözlemlere dayanır. Bilim nesneldir ( objektif). Bilim insan uğraşıdır. Bilimde nesnellik mutlak değil, sınırlı ve özel anlamda yorumlamalar gereklidir. Bilim eleştiricidir. Bilimde her teori ve görüş olgular tarafından desteklendiği sürece “doğru” kabul edilir. Bilim genelleyicidir. Bilimsel önermeler bir sınıf olgunun  paylaştığı bir özelliği ya da olgular arasında değişmez bazı ilkeleri dile getirir. Bilim seçicidir. Bilim insanı olgu istifi yapan bir koleksiyoncu değil, araştırma amacına uyan , cevabını aradığı sorulara ilişkin olguları saptamaya çalışan kişidir.

Bilimde açık ve üstü örtük bir takım temel inançlara dayanır. Bilimde  temel inanışlar; Kendi dışımızda bir olgular dünyasının varlığı, Bu dünyanın bizim için anlaşılabilir olduğu, Bu dünyayı bilme ve anlamanın değerli bir uğraş olduğudur. Yöntemin bilimsel sayılması için  temel olan özellikler; Yöntem belirlenmiş bir dizge izlemeli, Savlanan düşünce deney ile kanıtlanmalı, Elde edilen kanıt yinelenebilir olmalıdır. Bilimsel yöntem; Gözlem, Denence (hipotez kurma), Varsayım, Deneyi gerçekleme, Genelleme özelliklerine sahip olmalıdır.

Bilimde nesnellik nereye kadardır?

Bilim nesnel ( objektif) , Bilim insan uğraşıdır, Bilimde nesnellik mutlak değil, sınırlı ve özel anlamda yorumlamalar gereklidir. Bilim tamamıyla toplumun bir ürünü,  Bir bilim insanının inançlarını, büyük ölçüde toplum belirler, Bilimsel kurama olan inancını belirleyen, bilim insanının sosyal ortamıdır.

Bilim Nasıl Yapılandırılır?

Araştırma hipotezi oluşturana kadar bilim insanı gerçekten nesnel olabilir mi ? Araştırma sorusu bilim adamının içinde yaşadığı toplumdaki etkilenimlerinin sonucudur. Araştırma yapma kararı verince gerçekten nesnel olabilir mi? Fonlar, Kariyer zorlamaları, “İn” olan konular… Araştırma yapıldı bunun duyurulmasında tam bir nesnellik mümkün mü ?

  1. Meslektaş değerlendirmesi
  2. Alıntı endeksi
  • Diğer yazarlar tarafından bir yazarın çalışmasına kaç kere ve nerede gönderme ya da alıntı yapıldığını gösteren bir makale veritabanıdır.. Bu, o makalenin öneminin bir göstergesidir.
  1. Etki faktörü,
  • Bir dergideki “ortalama makaleden” belli bir yıl veya dönemde ne sıklıkta alıntı yapıldığının bir ölçüsüdür; içinde bulunulan yılda yapılan alıntı sayısını, o dergide önceki iki yılda yayımlanan makale sayısına bölerek elde edilen bir oran

Siyasi baskının da rolü olabilir mi ?

Amerikan hükümeti bilimsel dergilere İran, Libya ya da Sudan’dan gelen makaleleri basmamalarını söylediğinde siyasi baskıdan bahsedilir. Yayınlanan makalelerin de hatalı olma olasılığı var mıdır? Literatürün desteklediği sonuçtan yana  olma (Hata olasılığı);  Meslektaş değerlendirmesinden geçen bir makalenin içeriği, sadece diğer bilim insanları da aynı metodolojiyi kullanarak aynı sonuçları elde ettiklerinde geçerli olur.  Sahtekârlık, Gözden geçirenlerin kasti sahtekârlığı açığa çıkarmaları neredeyse imkânsızdır; bütün bilimsel yayıncılık aktivitesi, bilim insanlarının iyi niyetine bağlıdır. Önyargı ve dürüst olmama. Yazarlar, anlayışlı editörler ve yayıncılarla bir anlaşma yapmışlardır. Siyasi baskı olabilmektedir. Bilim adamı; Eleştirel düşünceye sahip, Bağımsız  düşünme yeteneği olan , Sorunları evrensel boyutta ele alan, Bilimsel yöntemi kullanan biri olmalıdır. Sistematik çalışan, Yanılabileceğini kabul eden ve Sabırlı bir karaktere sahip olmalıdır.

    Makale Yazarı: duslerkulup2

Sizde yorum yazabilirsiniz...